Zandbak met bankjesdeksel

Inkooplijst

• 5 × Douglas plank 22 x 200 mm, 3000 mm lang
• 1 × Vuren balk 44 x 44 mm, 2400 mm lang

1. Op de afkortzaag. Een plank van 200 mm breed past op een afkortzaag met trekfunctie. Heb je die niet, zaag dan met een cirkelzaag langs een geleider. Controleer voor het zagen of de plank vastligt tegen de aanslag. Zaag van elke douglasplank eerst een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zet een stopblok op 1230 mm. Zaag uit elk van de vier planken van 3000 mm twee delen van 1230 mm: uit plank 1 de voorwand en de achterwand, uit plank 2 de twee vaste planken, uit plank 3 de twee zittingen en uit plank 4 de twee leuningen. Schrijf op elk deel met potlood wat het is.

   Machine: afkortzaag

2. Op de afkortzaag. Doe dezelfde controle als bij stap 1. Zaag uit de vijfde plank van 3000 mm twee zijwanden van 1186 mm en twee steunschotten van 178 mm. Zaag uit de lat van 44 x 44 mm vier hoekpalen van 200 mm. Zet de korte delen met een klem vast tijdens het zagen.

   Machine: afkortzaag

3. Met de schuurmachine. Fijnbezaagd douglas is ruw en kan splinteren. Schuur alle kanten waar een kind aan komt met korrel 80 en daarna met korrel 120. Met een schuurmachine duurt dat ongeveer twee uur. Rond alle randen en hoeken af tot ongeveer 3 mm, ook de kopse kanten. Een kind dat op de rand valt of erlangs schuift, haalt zich dan niet open.

   Machine: schuurmachine

4. Met de accuboormachine. Leg de voorwand plat met de buitenkant naar boven. Leg twee hoekpalen eronder, gelijk met de onderkant. Elke paal zit 22 mm van het uiteinde, want daar komt straks de zijwand tegen. Teken op de voorwand kruisjes op 44 mm van elk uiteinde, op 20 en 180 mm van de onderkant. Boor op de kruisjes met 3 mm door de wand tot in de paal. Draai 4 RVS-schroeven van 4 x 50 mm vast. Zet de twee andere palen op dezelfde manier aan de achterwand.

   Machine: accuboormachine

5. Met de accuboormachine. Zet de voor- en achterwand rechtop met de palen naar binnen. Zet de linker zijwand ertussen, tegen de palen en met de uiteinden tegen de binnenkant van de voor- en achterwand. Teken op de zijwand kruisjes op 22 mm van elk uiteinde, op 40 en 160 mm van de onderkant. Zo kruisen deze schroeven de schroeven van de voorwand niet. Boor met 3 mm voor en draai 4 RVS-schroeven van 4 x 50 mm vast. Zet de rechter zijwand op dezelfde manier vast.

   Machine: accuboormachine

6. Met de accuboormachine. Zet een steunschot rechtop tegen de binnenkant van de voorwand, precies in het midden. Het steunschot staat haaks op de wand en gelijk met de onderkant. Teken op de buitenkant van de voorwand in het midden kruisjes op 30 en 150 mm van de onderkant. Boor met 3 mm voor tot in het steunschot en draai 2 RVS-schroeven van 4 x 70 mm vast. Zet het andere steunschot op dezelfde manier tegen de achterwand. Het steunschot draagt straks het midden van het bankje.

   Machine: accuboormachine

7. Kies een vlakke plek in de tuin met halfschaduw. Haal het gras weg en maak de grond vlak. Leg het worteldoek neer en zet de bak erop. Vouw het doek aan de binnenkant ongeveer 5 cm tegen de wanden omhoog en niet het daar vast met de handtacker. Het doek houdt onkruid en mollen tegen en laat regenwater door.

8. Met de accuboormachine. Leg een vaste plank op de voorwand en de zijwanden. De buitenkant ligt gelijk met de buitenkant van de voorwand, de uiteinden gelijk met de buitenkant van de zijwanden. Teken op de plank een lijn op 11 mm van de buitenrand. Zet op die lijn kruisjes op 20, 410, 820 en 1210 mm van links. Teken boven elke zijwand, op 11 mm van het uiteinde, kruisjes op 40 en 190 mm van de buitenrand. Teken in het midden van de plank kruisjes op 40 en 180 mm van de buitenrand, boven het steunschot. Boor op alle kruisjes met 3 mm voor tot in de wand en draai 10 RVS-schroeven van 4 x 50 mm vast. Zet de andere vaste plank op dezelfde manier op de achterwand.

   Machine: accuboormachine

9. Met de accuboormachine. Leg een zitting en een leuning met de onderkant naar boven op een vlakke tafel, met de lange kanten tegen elkaar. Leg twee boortjes van 3 mm tussen beide planken als afstandhouder, zodat de kier 3 mm wordt. Leg 3 scharnieren over de naad, op 100, 615 en 1130 mm van links, met de rol precies boven de kier. Boor de gaten voor met 2 mm en draai de scharnieren vast met de schroeven van 3,5 x 16 mm. Maak het tweede paar op dezelfde manier.

   Machine: accuboormachine

10. Met de accuboormachine. Draai een paar om en leg het op de bak, met de zitting tegen de vaste plank en de leuning naar het midden. Leg weer twee boortjes van 3 mm tussen de vaste plank en de zitting. Leg 3 scharnieren over die naad, bovenop, op 100, 615 en 1130 mm van links. Boor voor met 2 mm en draai ze vast. Doe hetzelfde met het andere paar aan de andere kant. In het midden blijft tussen de twee leuningen een kier van ongeveer 18 mm. Dat is de montagemaat. Een kier is geen veiligheidsgarantie: laat alleen een volwassene het deksel klappen.

    Machine: accuboormachine

11. Met de accuboormachine. Klap één bankje open om de kettingen te plaatsen. Til de leuning bij de rand in het midden op en klap zitting en leuning samen om naar buiten. De zitting komt op de vaste plank te liggen en de leuning steekt plat buiten de bak uit. Zet de leuning rechtop, een klein beetje naar achteren. Draai aan beide uiteinden een oogschroef 5 x 20 mm in de kant van de leuning die naar de zitter kijkt (in het deksel de onderkant), 30 mm van het uiteinde en 120 mm boven de zitting, en een in het zitvlak van de zitting (in het deksel de onderkant, in het bankje boven), 30 mm van het uiteinde en 90 mm van de scharnierrand. De ketting en de karabijn zitten dus aan het uiteinde van het bankje, op het zitvlak. Boor voor met 3,5 mm en draai de oogschroeven alleen in langshout. Hang er een stuk ketting van ongeveer 25 cm tussen met een schroefkarabijn, strak als de leuning op ongeveer 100 graden staat, en draai de schroefhuls dicht. Doe hetzelfde bij het andere uiteinde en bij het andere bankje. Maak aan elke leuning een touwlus als handgreep: boor in het midden, 40 mm van de bovenrand, twee gaten van 10 mm op 80 mm van elkaar en knoop er een stuk dik touw doorheen. Een touwlus steekt niet uit als het deksel dicht is en kinderen erop stappen.

    Machine: accuboormachine

12. Vul de bak tot ongeveer 5 cm onder de rand met gewassen speelzand. Dat is ongeveer 0,2 m³, zo'n 12 zakken van 25 kg. Doe het deksel dicht als er niemand speelt.

13. Openen en sluiten doet een volwassene, terwijl er geen kinderen bij het deksel staan. Openen: draai de schroefhulzen los en haal de kettingen van de karabijnen, til de leuning bij de handgreep op en klap zitting en leuning samen naar buiten. Zet de leuning rechtop en zet de kettingen weer vast met de schroefhuls dicht. Sluiten, in deze volgorde: haal de kettingen los, leg de leuning plat naar buiten, in het verlengde van de zitting, en klap dan zitting en leuning samen 180 graden terug over het zand. Klap het deksel niet dicht met de leuning rechtop of onder de zitting, want dan raakt de leuning de zijwanden. Kijk voor het sluiten of er geen handen of speelgoed tussen de planken zitten.

• De bak is gemaakt voor douglas van 22 x 200 mm. Een andere plankbreedte verandert de hoogte van de wanden en de verdeling van het deksel.
• Elke helft van het deksel is drie planken breed: een vaste plank, een zitting en een leuning. Met kieren van 3 mm is een helft 606 mm. Daarom is de bak 1230 mm en niet 1200 mm: dan blijft er in het midden een kier van ongeveer 18 mm. Dat zijn montagematen. Ze beloven niet dat er nooit een vinger klem kan komen, zie de risico's.
• De kieren van 3 mm gelden voor droog hout. Fijnbezaagd douglas wordt vaak vers verkocht en krimpt bij het drogen 4 tot 8 mm in de breedte. Koop gedroogd hout of laat de planken een paar weken droog en luchtig liggen voordat je de scharnieren zet. Meet de kieren na de eerste zomer opnieuw na.
• De hoekpalen staan in nat zand op de grond. Onbehandeld vuren rot daar in twee tot vier jaar, eerder dan de douglas wanden. Koop de palen daarom geïmpregneerd voor grondcontact, zonder creosoot of CCA, of vervang ze als ze zacht worden. Ze zitten in de hoeken en kinderen komen er niet aan.
• Het 3D-model staat in de dichte stand van de scharnieren: de zitting ligt op de vaste plank en de leuning plat op de zitting. Daarom is het model 270 mm hoog. Dat is een gestapelde stand en niet het gesloten deksel. Het gesloten deksel heeft alle planken naast elkaar in een vlak en is ongeveer 225 mm hoog. In het bankje staat de leuning rechtop, op ongeveer 100 graden van de zitting. Drie standen dus: gestapeld (model en kaartbeeld), gesloten en bankje. Alleen in de testweergave met beslag kan de leuning ook op 100 graden staan.
• De rekenmotor controleert een scharnier vanaf zijn dichte stand. Daarom kan in het model alleen de zitting met de gestapelde leuning tot 120 graden open, en dat is de grens in het document: daarna raakt de gestapelde leuning de zijwanden. Zo sluit je het deksel niet. Je sluit het in twee stappen. Eerst leg je de leuning plat naar buiten, in het verlengde van de zitting, tot 180 graden. Die beweging is in het model zelf gecontroleerd. Dan klap je zitting en leuning samen 180 graden terug over het zand. Die tweede stap is apart gecontroleerd met een afgeleid testdocument waarin de leuning plat naast de zitting ligt: de rekenmotor vindt dan geen botsing over de hele beweging van 0 tot 180 graden (tests/zandbak-sluitbeweging.test.ts, die ook laat zien dat de gestapelde stand bij 180 graden wel botst). De twee stappen passen niet in één model. Dat is een beperking van het huidige model.
• De zitting ligt op de vaste plank, en die rust op de voorwand, de zijwanden en het steunschot. Zo is de overspanning ongeveer 580 mm. Een volwassene kan er ook op zitten.
• Op het dichte deksel staan of springen is niet de bedoeling. De planken van het deksel overspannen 1186 mm tussen de zijwanden.
• De schroeven van de voor- en achterwand gaan in de kopse kant van het steunschot. Kopshout houdt een schroef minder goed vast, maar het schot staat op de grond en draagt van onderen. De schroeven houden het alleen op zijn plek.
• Opbouwscharnieren van 60 mm zijn de maat die de rekenmotor kent. De maat 60 x 46 mm komt van een verzinkt scharnier voor binnen bij een bouwmarkt. Deze bak staat buiten, dus we nemen aan dat een RVS scharnier van dezelfde maat past. Kies RVS, want verzinkt kan buiten binnen een paar jaar gaan roesten. Controleer bij de koop de bladmaat en de gatenafstand. Het onderzoek noemt ook scharnieren van 75 mm of een pianoscharnier. Een groter scharnier mag ook.
• RVS-schroeven en RVS-beslag roesten niet in de buitenlucht. De rekenmotor rekent met gewone schroeven van dezelfde maat. De ketting, de karabijnen en de oogschroeven van de leuning staan niet in het model. Ze komen aan de onderkant van het deksel, dus in het bankje aan de zitkant. De bouwer plaatst ze zelf.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.