Verrijdbare werkbank en uitvoertafel

Inkooplijst

• 4 × Vuren balk 44 x 94 mm, 3000 mm lang
• 1 × Vuren balk 44 x 69 mm, 3000 mm lang
• 1 × Multiplex berken plaat 18 x 1220 mm, 2440 mm lang

1. Laat de plaat bij de houthandel of de bouwmarkt zagen: een blad van 1200 x 700 mm, twee schappen van 1100 x 462 mm en een achterwand van 1012 x 540 mm. Zaag je zelf, gebruik dan een invalzaag met geleiderail en leg de plaat over de hele lengte plat op een ondergrond, bijvoorbeeld een paar balken of een plaat isolatie. Zaag zo dat de plaat niet doorzakt en niet klemt op het zaagblad. Een plaat van 2440 mm op twee schragen zakt door en klemt. Zaag eerst een strook van 700 mm breed, kort daaruit het blad af op 1200 mm en zaag uit de rest van die strook een strook van 540 mm, die je afkort op 1012 mm voor de achterwand. Zaag dan uit de rest van de plaat een strook van 462 mm en kort daaruit twee schappen af op 1100 mm. Draag een veiligheidsbril en gehoorbescherming.

2. Kort de latten af op de afkortzaag, met de brede kant plat op de tafel. Zaag uit de eerste drie latten van 44 x 94 mm elk twee liggers van 1012 mm en een kopregel van 600 mm. Zaag uit de vierde lat een kopregel en twee wielregels van 600 mm. Meet eerst de hoogte van jouw zaagtafel: de poot is die hoogte min 197 mm (zie de aannames), bij een zaagtafel van 900 mm dus 703 mm. Zaag uit de lat van 44 x 69 mm vier poten van die lengte. Schrijf op elk deel met potlood wat het is. Breek alle ribben licht met schuurpapier korrel 80.

3. Teken de punten voor de schroeven af zoals in de bevestigingslijst staat. Bij elk deel meet je vanaf een uiteinde en vanaf een rand, en je schrijft er een x bij. Zo kun je het later niet verwarren met een andere rand. Boor voor met 4 mm voor de schroeven van 5 x 80 mm en met 3 mm voor de schroeven van 4 x 50 mm, en verzink de gaten.

4. Maak de twee kopframes. Leg twee poten met de brede kant (69 mm) naar boven, evenwijdig, met de buitenkanten 600 mm uit elkaar. Leg een kopregel dwars over de bovenste uiteinden: de onderste lange rand van de regel is dan de rand die naar de onderkant van de poten wijst en de bovenste rand ligt gelijk met de bovenkant van de poten. De uiteinden van de regel liggen gelijk met de buitenkanten van de poten. Boor voor en draai in elke poot twee schroeven 5 x 80 mm, zoals in de bevestigingslijst staat. Leg de tweede kopregel op dezelfde manier over de onderste uiteinden, met zijn onderrand gelijk met de onderkant van de poten. Doe dit twee keer, voor links en voor rechts.

5. Zet een wielregel tegen de onderkant van elk kopframe: draai het kopframe op zijn bovenkant, zodat de onderste kopregel boven ligt, en leg de wielregel tegen de onderkant van de poten en de kopregel. De buitenrand van de wielregel ligt gelijk met de buitenkant van de kopregel, de uiteinden liggen gelijk met de uiteinden van de kopregel. Boor voor met 4 mm door de wielregel en draai vier schroeven 5 x 80 mm in de kopregel, 20 mm van de buitenrand van de wielregel en op 90, 230, 370 en 510 mm van het voorste uiteinde.

6. Maak de wielregels klaar zolang het kopframe nog op zijn kop ligt. Teken de wielen af: het hart van elke plaat ligt 35 mm van het uiteinde van de regel en 47 mm van de lange randen. Boor gaten voor met 3 mm en draai de platen vast met de schroeven 4 x 30 mm uit de wielenset. Zet de wielen met rem aan de voorkant. Boor daarna op 150 en 450 mm van het voorste uiteinde en 47 mm van de lange randen een gat door de wielregel met de boormaat van de buitenbus van de inslagmoer (voor M10 meestal 13 tot 14 mm; kijk op de verpakking), sla de inslagmoer van onderaf in het gat en draai een stelvoet erin tot hij ongeveer 130 mm uitsteekt. Zo zit 20 mm van het draadeind in de moer.

7. Zet de twee kopframes rechtop, met de poten naar elkaar toe en 1012 mm uit elkaar, gemeten van de binnenkant van de ene kopregel tot de binnenkant van de andere. Een ligger is precies zo lang, dus gebruik er een als maat. Zet de wielen op de rem.

8. Schroef de twee onderste liggers tegen de binnenkant van de poten. De onderrand van de ligger ligt gelijk met de onderkant van de poten en de uiteinden liggen tegen de kopregels. Boor voor met 4 mm door de ligger in de poot en draai op de aangegeven plaats een schroef 5 x 80 mm in elke poot. Meet de diagonalen van de onderste rij. Zijn ze niet gelijk, duw het frame dan recht voor je de schroeven vastdraait.

9. Laat een schap van boven op de onderste liggers zakken. De korte kanten liggen gelijk met de buitenkanten van de kopregels. Het schap past met bijna geen speling tussen de poten (462 mm); klemt het, schuur dan de lange kant licht af. Boor voor met 3 mm, verzink en draai de schroeven 4 x 50 mm erin, acht per ligger.

10. Schroef de middelste liggers tegen de binnenkant van de poten. De bovenrand van de ligger zit 350 mm boven de onderkant van de poten. Boor voor en draai een schroef 5 x 80 mm in elke poot, 22 mm van het uiteinde van de ligger en 50 mm van zijn bovenrand. Laat het tweede schap van boven op deze liggers zakken en schroef het vast zoals het eerste.

11. Schroef de twee bovenste liggers tegen de binnenkant van de poten. De bovenrand van de ligger ligt gelijk met de bovenkant van de poten en de kopregels. Draai in elke poot een schroef 5 x 80 mm, 22 mm van het uiteinde van de ligger en 45 mm van zijn bovenrand.

12. Schroef de achterwand op de achterkant van de twee achterpoten. De wand staat tussen de poten in de breedte (1012 mm, gelijk met de binnenkant van de kopregels) en haar onderrand ligt 66 mm boven de onderkant van de poten (en haar bovenrand 606 mm). Boor voor met 3 mm door de wand, verzink en draai in elke poot vijf schroeven 4 x 50 mm: 22 mm (linker poot) of 990 mm (rechter poot) van de linkerkant van de wand en 30, 110, 210, 390 en 490 mm van de bovenrand van de wand. Zo houdt de wand het frame in de lengte recht.

13. Leg het blad midden op het frame, zodat het aan alle kanten 50 mm oversteekt. Boor voor met 3 mm, verzink de gaten en draai de schroeven 4 x 50 mm erin, zoals in de bevestigingslijst staat: acht per ligger en vier per kopregel. Zet de kop van elke schroef net onder het oppervlak, zodat een werkstuk er niet achter blijft haken. Schuur de randen van het blad rond.

14. Rijd de werkbank naar de tafelzaag. Draai de stelvoeten uit tot ze de wielen een paar millimeter van de vloer tillen en zet het blad met een waterpas horizontaal. Meet dan de hoogte van het blad ten opzichte van de zaagtafel. Het blad hoort 3 tot 5 mm onder de zaagtafel te liggen, zodat het werkstuk er altijd bovenop schuift. Ligt het blad te hoog, draai de stelvoeten dan terug tot de wielen weer dragen: het blad ligt dan 3 mm lager. Ligt het nog te hoog, dan zijn de poten te lang voor jouw zaag. Zet daarna de rem van de wielen aan.

• Het blad is 1200 x 700 x 18 mm. Staat de werkbank op zijn wielen, dan is hij 893 mm hoog. Staat hij op de stelvoeten, dan tillen die hem ongeveer 3 mm omhoog en komt het blad op ongeveer 896 mm, dus 4 mm onder een tafelzaag van 900 mm. De zaagtafel van jouw zaag kan hoger of lager zijn. Het plan is op maat: meet de hoogte van jouw zaagtafel en pas de poten aan. De lengte van de poot is de hoogte van de zaagtafel min 197 mm (128 mm wiel, 44 mm wielregel, 18 mm blad, 4 mm blad onder de tafel en 3 mm hefspeling van de stelvoeten). Bij 900 mm is dat 703 mm. Pas daarna de hoogte van de achterwand en de middenliggers aan als ze niet meer passen.
• Het model toont de werkbank zonder wielen en zonder stelvoeten, op de vloer, 765 mm hoog. In gebruik komen de wielen er 128 mm onder, bij wielen van 100 mm. Meet de bouwhoogte van de wielen die je koopt en tel die op bij de 765 mm van het model. Wijkt de bouwhoogte af, pas dan de poten aan met dezelfde som.
• De stelvoeten staan niet in het model. Ze staan 130 mm uit om de wielen van de vloer te tillen. Vind je geen stelvoeten van 150 mm lang, koop dan wielen met rem en sla de stelvoeten over. De werkbank staat dan op de wielen en kan op een ongelijke vloer wiebelen.
• Het plan is bedoeld voor een tafelzaag, een kleine afkortzaag of handgereedschap, met plaatmateriaal tot ongeveer 30 kg op het blad. De rekenmotor rekent de sterkte van de verbindingen niet door. Zet er geen aambeeld of zware bankschroef op.
• Het frame blijft in de lengte recht door de achterwand van multiplex 18 mm, die met tien schroeven aan de achterpoten zit, en in de breedte door de kopframes en de schappen. De rekenmotor rekent de stijfheid niet door.
• De poort adviseert een vrijstaand meubel hoger dan 762 mm aan de muur te zetten. Dat kan niet bij een werkbank die moet rijden. De rekenmotor toetst het kantelen niet. Zet er geen zware dingen hoog op en rijd niet over een drempel met een belast blad.
• De afstand tussen de poten is 462 mm en de schappen zijn ook 462 mm breed. Ze passen met bijna geen speling. Dat is gekozen omdat het schap met zijn lange kanten op de liggers steunt en tegen de poten staat. Schuur of schaaf de lange kant als het schap klemt.
• De schroeven van de wielenset (4 x 30 mm) zitten in de wielregel van 44 mm. In het model eindigt de wielschroef 6 mm in de poot, omdat het model een schroef door twee delen moet laten gaan. Koop daarvoor geen extra schroeven.
• De wielregel is 94 mm breed en ligt onder zowel de kopregel als de poot. De poot steunt met zijn onderkant op de wielregel; de schroeven van de wielregel zitten alleen in de kopregel, op 90 mm of meer van het uiteinde, zodat de wielplaten vrij blijven.
• Er zit geen lijm in het model. Je kunt de overlappende vlakken van de kopregels, de liggers en de wielregels extra met houtlijm D2 insmeren voor je schroeft. Dat maakt het frame stijver.
• Hout van 44 x 94 mm en 44 x 69 mm is ook als 45 x 95 mm en 45 x 70 mm te koop. Meet de lat die je koopt en pas zo nodig de afstanden aan.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.