Werkbank met onderplank

Inkooplijst

• 3 × Vuren balk 44 x 69 mm, 2400 mm lang
• 1 × Underlayment plaat 18 x 1220 mm, 2440 mm lang

1. Laat de plaat underlayment bij de bouwmarkt in de lengte zagen: eerst een strook van 600 mm (strook A), dan een strook van 452 mm (strook B). De reep van ongeveer 165 mm is over. Zaag je zelf, gebruik dan een invalzaag met geleiderail.

2. Met de cirkelzaag of de invalzaag. Zaag uit strook A twee stukken van 1200 mm: het onderblad en het bovenblad. Zaag uit strook B de onderplank van 992 mm. Leg de plaat op balken op de grond, zodat het afgezaagde deel niet valt.

3. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of de lat vastligt tegen de aanslag. Zaag van elke lat eerst een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zet een stopblok op 864 mm en zaag vier poten uit twee latten. Zaag uit de rest van die twee latten de onderregels van 452 mm. Zaag uit de derde lat twee bovenregels van 1080 mm.

4. Met een schuurblok. Schuur alle randen en kopse kanten met korrel 80. Rond de hoeken van de poten iets af.

5. Met de accuboormachine en een houtboor van 10 mm. Teken op elke poot aan de buitenkant twee kruisjes, 150 en 180 mm boven het onderste eind, midden op de poot. Leg een stuk afvalhout onder de poot en klem hem vast. Boor recht door de poot.

6. Leg twee poten op hun buitenkant op de vloer, evenwijdig, met 452 mm over beide poten gemeten. Leg een onderregel dwars over de poten. De onderkant van de regel ligt 131 mm van het onderste eind van de poten, en de einden liggen gelijk met de buitenkanten van de poten. Klem de regel vast. Boor door de gaten in de poten verder door de onderregel. Sla de slotbouten M10 x 120 van buiten door poot en regel, zodat de vierkante nek in het hout valt. Draai aan de binnenkant een carrosseriering en een moer erop met een steeksleutel die op de moer past (16 of 17 mm). Maak zo ook de andere zijkant.

7. Zet beide zijkanten rechtop, 992 mm uit elkaar tussen de binnenkanten van de poten. Leg de onderplank op de onderregels. Boor voor met 3 mm en schroef de plank aan elke kant met drie schroeven van 4 x 50 mm vast. Nu staan de zijkanten op de goede afstand.

8. Klem een bovenregel tegen de voorkant van de twee voorste poten. De bovenkant ligt gelijk met de bovenkant van de poten, de einden gelijk met de buitenkant. Boor per poot twee gaten van 10 mm door regel en poot, op het hart van de poot, 20 en 50 mm onder de bovenkant. Je boort door 113 mm hout, dus gebruik een boor van minstens 130 mm lang. Zet de slotbouten M10 x 140 met de kop aan de buitenkant van de regel en draai aan de binnenkant ring en moer vast. Doe hetzelfde met de achterste bovenregel.

9. Meet de diagonalen van het onderstel. Zijn ze niet gelijk, duw de bank dan recht en draai de moeren daarna pas helemaal aan.

10. Leg het onderblad op het onderstel. Het steekt 60 mm uit aan de zijkanten en 30 mm aan de voor- en achterkant. Boor voor met 3 mm en verzink de gaten. Schroef het blad met vier schroeven van 4 x 50 mm in elke bovenregel.

11. Smeer houtlijm over het onderblad met een lijmkam of een plankje. Leg het bovenblad er precies op. Boor voor met 3 mm door beide bladen en verzink de gaten iets dieper dan het blad. Schroef aan voor- en achterkant drie schroeven van 4 x 70 mm door beide bladen in de bovenregels. Leg gewicht op het blad tot de lijm droog is, minstens een paar uur.

12. Schuur de randen van het blad. Behandel het blad met lijnolie of blanke olie, zodat lijm en vuil er minder in trekken.

• De werkhoogte is 900 mm. Een goede werkhoogte ligt meestal tussen 850 en 950 mm, ongeveer op de hoogte van je pols als je arm langs je lichaam hangt. Wil je een andere hoogte, maak de poten dan zoveel langer of korter. De rest blijft gelijk.
• Het blad is 1200 x 600 mm, zodat alles uit één plaat van 2440 x 1220 mm komt. Een langere bank vraagt een tweede plaat en langere bovenregels.
• De bovenregels zitten aan de buitenkant van de poten en de onderregels aan de binnenkant. Zo kruisen de bouten elkaar niet in de poot.
• De rekenmotor kent geen E-modulus van underlayment. De doorbuiging van het blad en de onderplank is daarom niet berekend. Het blad van 36 mm overspant 452 mm en buigt bij gewoon werk nauwelijks door. Zet geen zware machines midden op de onderplank.
• Slotbouten trekken met hun vierkante nek in het hout. Draai de moer daarom pas vast als de kop helemaal tegen het hout ligt. Na een paar weken kun je de moeren nog eens natrekken, want het hout krimpt.
• De buitenste schroeven in het onderblad zitten 100 mm van het eind van de bovenregel en niet dichterbij. Daar lopen de bouten door de regel.
• De poort raadt boven 762 mm hoogte een muurbevestiging aan. Die regel is voor kasten. Een werkbank van 600 mm diep met poten op 1080 mm staat stevig vrij. Wil je hem toch vastzetten, schroef dan de achterste bovenregel aan de muur.
• De opbouw met een dik blad op vier poten en regels komt uit de werkbanken in A Boy's Workshop (1884) en Carpentry for Boys (1914), allebei publiek domein. Maten, materiaal en verbindingen zijn eigen ontwerp.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.