Houtwerkbank met twee bankschroeven

Inkooplijst

• 7 × Vuren balk 44 x 94 mm, 3600 mm lang
• 1 × Vuren balk 50 x 75 mm, 3600 mm lang

1. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of de lat vastligt tegen de aanslag. Zaag van de lat vuren ruw 50 x 75 mm eerst een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zet een stopblok op 856 mm en zaag vier poten.

2. Op de afkortzaag, uit de zeven latten vuren 44 x 94 mm van 3600 mm. Zaag uit drie latten elk twee bladplanken van 1780 mm. Zaag uit twee latten elk twee langsregels van 1680 mm. Zaag uit de zesde lat vier kopregels en drie dwarsliggers van 476 mm. Zaag uit de zevende lat de achterrand van 1780 mm. Zet een stopblok op de maat, zodat alle stukken even lang worden.

3. Met een schuurblok. Schuur alle randen en kopse kanten met korrel 80. Schuur de bovenkant van de bladplanken pas na het lijmen.

4. Boor de gaten voor de kopregels. Leg een kopregel op een poot, met het eind van de regel gelijk met de buitenrand van de poot. Teken twee kruisjes op 40 mm van het eind van de regel, op 30 en 70 mm van de bovenrand. Boor met een houtboor van 10 mm recht door de regel en de poot. Gebruik een boorstandaard of laat iemand van opzij meekijken. Doe dit ook bij de andere poten, bovenste en onderste regel. De poten zijn 50 mm dik in de lengterichting van de bank en 75 mm breed.

5. Bouw twee eindframes. Leg twee poten plat op de vloer, met 326 mm tussen de poten. De bovenste kopregel komt met zijn onderrand op 668 mm van het onderste eind van de poten, de onderste kopregel op 156 mm. De regels liggen op de buitenkant van de poten, met de einden gelijk met de buitenranden van de poten. Sla de slotbouten M10 x 120 mm van buiten door regel en poot, zodat de vierkante nek in het hout valt. Draai aan de andere kant een carrosseriering en een moer erop met een steeksleutel van 16 of 17 mm. Trek de moeren nog niet helemaal aan.

6. Verbind de eindframes met de langsregels. Zet de twee eindframes rechtop, met 1680 mm tussen de buitenkanten van de poten. Een lat of afstandhouder van 1680 mm helpt. Leg de bovenste langsregel tegen de voorkant van de voorste poten. De bovenrand ligt gelijk met de bovenkant van de poten, de einden gelijk met de buitenranden van de poten. De onderste langsregel krijgt zijn onderrand op 250 mm van het onderste eind. Teken de gaten op 25 mm van het eind van de regel en op 30 en 70 mm van de bovenrand. Boor de gaten door de regel en de poot en sla de slotbouten M10 x 140 mm erin, zoals bij de kopregels. Doe hetzelfde aan de achterkant. Meet de diagonalen van het onderstel. Zijn ze gelijk, trek dan alle moeren aan.

7. Lijm het blad. Leg de zes bladplanken met de mooiste kant naar beneden naast elkaar op de vloer of een vlakke werkplek. Smeer houtlijm D3 op de lange zijkant van vijf planken. Druk de planken tegen elkaar en zet een lijmklem om de 30 cm, afwisselend boven en onder, zodat het blad vlak blijft. Veeg lijm die naar buiten komt direct weg. Laat het blad een nacht drogen.

8. Schuur het blad vlak met een bandschuurmachine, eerst korrel 60, dan 120. Zet het blad dan met de hulp van een tweede persoon op het onderstel. Het blad steekt aan beide uiteinden 50 mm over en ligt aan de voorkant gelijk met de buitenkant van de voorste langsregel.

9. Schroef het blad vast op de langsregels. Voorboor met een boor van 4 mm en verzink met een verzinkboor. Schroef de voorste plank met vijf schroeven 6 x 80 mm in de voorste bovenregel, de achterste plank met vijf schroeven in de achterste bovenregel. De schroeven zitten 20 mm van de buitenrand van het blad, op 130, 510, 890, 1270 en 1650 mm van de linkerkant. Houd die maten aan: de schroeven van de achterrand in stap 11 zitten er net naast, op 450, 850, 930 en 1330 mm.

10. Zet de drie dwarsliggers tussen de bovenste langsregels onder het blad, op 190, 890 en 1590 mm van de linkerkant van het blad, met het midden van de dwarsligger op die maat. Ze passen precies tussen de regels. Schuur zo nodig een halve millimeter van de kopse kant af. Klem elke dwarsligger tegen het blad. Schroef vanaf de bovenkant één schroef 6 x 80 mm per bladplank in het midden van de dwarsligger, voor de vier middelste planken. Voorboor en verzink.

11. Zet de achterrand op de achterkant van het blad, met de onderrand gelijk met de onderkant van het blad en de einden gelijk met de einden van het blad. Boor zes gaten van 4 mm, 22 mm boven de onderrand van de achterrand, op 30, 450, 850, 930, 1330 en 1750 mm van de linkerkant, en schroef de achterrand met schroeven 6 x 80 mm in de rand van het blad. Sla 890 mm over: daar zit al de middelste schroef 6 x 80 mm van het blad.

12. Monteer de bankschroeven. De voorbankschroef komt links aan de voorkant, aan de linker dwarsligger. De eindbankschroef komt rechts aan de rechter dwarsligger, met de bek langs de rechterkant van het blad. Een voorbankschroef zit meestal onder de voorrand van het blad. De dwarsligger is 44 mm dik, dus zet zo nodig een extra klos van 44 x 94 mm tussen de voorste langsregel en de dwarsligger, als de montageplaat daar tegenaan moet. Volg de montagehandleiding van de bankschroef. Gebruik de gaten die daar staan voor bouten die dwars door het blad en de dwarsligger gaan.

13. Behandel het hout met hardwaxolie of lijnolie. Wrijf de olie met een doek in en veeg het teveel na tien minuten weg. Laat het een dag drogen. Natrekken van de moeren kan na een paar weken.

• De werkhoogte is 900 mm. Een goede werkhoogte ligt meestal tussen 850 en 950 mm. Wil je een andere hoogte, maak de poten dan zoveel langer of korter. De rest blijft gelijk.
• De bank is 1780 mm lang, zodat het blad uit drie latten van 3600 mm komt. De diepte van 564 mm komt van zes planken van 94 mm. De achterrand van 44 mm dik maakt het geheel 608 mm diep.
• De buitenmaat in de diepte is 608 mm (564 mm blad plus 44 mm achterrand). Dat valt binnen de 600 tot 800 mm die voor een werkbank gangbaar is. Het vlakke werkblad zelf blijft 564 mm diep, want het komt van zes planken van 94 mm.
• De buitenste bladschroeven zitten 130 mm van de kop van het blad. Dichter bij het eind zouden ze de slotbouten in de langsregel raken. De poort raadt een plek dichter bij het eind aan, maar dat laten we bewust zo.
• De bankschroeven zijn gekochte onderdelen en staan niet in het 3D-model. Het model toont de dwarsliggers waar ze aan komen. Kies bankschroeven met een bek van ongeveer 150 mm en een spindel van ongeveer 30 mm, en bekijk of de montagegaten op de dwarsligger passen.
• De langsregels zitten aan de buitenkant van de poten en de kopregels ook. De kopregels zitten 94 mm lager dan de langsregels, zodat de bouten elkaar in de poot niet kruisen.
• Het blad is van vuren, een zachte houtsoort. Voor een harder blad kun je beuken gebruiken. Die staat niet in onze catalogus, dus het model rekent met vuren. De maten blijven gelijk.
• De poort raadt boven 762 mm hoogte een muurbevestiging aan. Die regel is voor kasten. Een werkbank van 608 mm diep met poten op 1630 mm staat stevig vrij. Wil je hem toch vastzetten, schroef dan de achterste bovenregel aan de muur.
• De poten zijn van ruw vuren 50 x 75 mm. Douglas 70 x 70 mm is niet bij een gewone bouwmarkt gevonden en staat niet bevestigd in onze catalogus, dus is niet gebruikt. Voor de kopregels is slotbout M10 x 120 mm genoeg (44 mm regel en 50 mm poot), voor de langsregels M10 x 140 mm (44 mm regel en 75 mm poot).
• De gaten zitten op 30 en 70 mm van de bovenrand van de regel. Zo blijft het bovenste gat 30 mm onder de bovenkant van de poot.
• Het massieve blad van 564 mm breed werkt met de seizoenen. Bij een hobbybank is dat geen probleem. Wil je spanning voorkomen, zet dan alleen de voorste plank met schroeven vast en maak voor de achterste plank gleufgaten.
• De opbouw met twee bankschroeven komt uit de werkbank in The Boy Mechanic (1913), publiek domein. Maten, materiaal en verbindingen zijn eigen ontwerp.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.