Verhoogde plantenbak van vier europallets

Inkooplijst

• 8 × Douglas plank 22 x 200 mm, 5000 mm lang
• 2 × Vuren plank 22 x 100 mm, 5100 mm lang
• 2 × Vuren balk 50 x 75 mm, 5400 mm lang

1. Pallets halen of zelf maken. Haal vier europallets van 1200 x 800 mm met het stempel HT en het EPAL-teken, dan hoef je niets te zagen. Kan dat niet, maak ze dan uit de zaaglijst en de inkooplijst: de ripsnede naar 145 mm en de houtlijm gelden alleen voor zelfgemaakte pallets. Pallets met MB, pallets zonder stempel en pallets met vlekken of olie gebruik je niet. Kijk of de planken en de klossen heel zijn.

2. Spijkers en schuren. Sla uitstekende spijkers terug of trek ze eruit. Schuur de randen en de bovenkant van elke pallet met korrel 80, want daar raak je de bak het meest aan.

3. Plek kiezen. Kies een zonnige plek van minstens 1,5 x 1,5 m. Steek het gras weg en maak de grond vlak. Leg op elke hoek een stoeptegel en leg de tegels waterpas, zodat de pallets niet in de grond wegzakken.

4. Gaas leggen. Leg het gaas tegen woelmuizen plat op de grond, midden op de plek. Het gaas komt straks onder de pallets en steekt aan elke kant iets naar binnen.

5. Eerste pallet neerzetten. Zet de eerste pallet rechtop op een lange kant, aan de voorkant van de plek. De onderplanken wijzen naar buiten en de dekplanken naar binnen. Zet de pallet zo dat de linker kopse kant op de buitenhoek van de bak staat. Laat iemand de pallet vasthouden.

6. Rechter pallet zetten. Zet de tweede pallet rechtop aan de rechterkant, met de onderplanken naar buiten. Zijn voorste kopse kant komt gelijk met de voorkant van de eerste pallet, en de rechter kopse kant van de eerste pallet stoot tegen zijn dekplanken. Boor van buiten in de drie onderplanken van de rechter pallet, 70 mm van de voorste kopse kant, een gat van 4 mm door de hele pallet heen tot in de klos van de eerste pallet. In de onderste onderplank zit het gat 95 mm van de bovenrand van de plank, in de middelste 70 mm en in de bovenste 50 mm. Draai er drie schroeven van 6 x 200 mm in. Controleer met een waterpas of beide pallets recht staan.

7. Achterste pallet zetten. Zet de derde pallet rechtop aan de achterkant, met de onderplanken naar buiten. Zijn rechter kopse kant komt gelijk met de buitenkant van de rechter pallet, en de achterste kopse kant van de rechter pallet stoot tegen zijn dekplanken. Boor en schroef van buiten door de achterste pallet, 70 mm van zijn rechter kopse kant, op dezelfde drie hoogtes in de klos van de rechter pallet.

8. Linker pallet zetten. Zet de vierde pallet rechtop aan de linkerkant. Zijn achterste kopse kant komt gelijk met de achterkant van de achterste pallet, en de linker kopse kant van de achterste pallet stoot tegen zijn dekplanken. Schroef van buiten door de linker pallet, 70 mm van zijn achterste kopse kant, op dezelfde drie hoogtes in de klos van de achterste pallet. Schroef daarna de laatste hoek: van voren door de eerste pallet, 70 mm van zijn linker kopse kant, in de klos van de linker pallet.

9. Controleren. Meet de twee diagonalen aan de bovenkant. Zijn ze gelijk, dan is de bak haaks. Zit er op een schroefplek een palletspijker, verschuif het gat dan 20 mm omhoog of omlaag. Duw tegen elke hoek: er mag niets bewegen.

10. Worteldoek aanbrengen. Niet het worteldoek met de tacker aan de binnenkant van de wanden vast, van de bodem tot 20 mm onder de bovenrand. Laat de banen in de hoeken 100 mm overlappen. Het doek houdt de aarde tussen de dekplanken en houdt het hout droger. De bodem blijft open, zodat water weg kan en wormen erin kunnen.

11. Vullen. Vul de bak in lagen. Onderin komt 30 tot 40 cm snoeihout en takken, daarop 20 cm half verteerd tuinafval of compost, en bovenop 20 tot 25 cm potgrond of moestuinaarde. Druk elke laag aan en geef water. De vulling zakt het eerste jaar in; vul dan bovenaan bij.

12. Beplanten. Zet groente, kruiden of bloemen in de bovenste laag. Geef in droge weken vaker water dan in de volle grond, want een hoge bak droogt sneller uit.

• De bak is gemaakt voor europallets (EPAL 1) van 1200 x 800 x 144 mm met planken van 22 mm. Een andere pallet, zoals een blokpallet van 1200 x 1000 mm, geeft andere maten.
• De rekenmotor kent geen pallet. In het model is elke pallet uit planken en klossen opgebouwd. De planken zijn 22 x 145 en 22 x 100 mm. Een klos is 145 x 100 x 75 mm uit twee stukken vuren 50 x 75 mm, want een klos van 145 x 100 x 78 mm staat niet in de catalogus. Daardoor is een pallet in het model 141 mm dik in plaats van 144 mm. Met echte pallets wordt de bak 1344 x 1344 mm.
• De zaaglijst en de inkooplijst op de pagina komen uit het model. Ze beschrijven pallets van nieuw hout: douglas 22 x 200 mm voor de brede planken en de dwarsliggers (geript tot 145 mm), vuren 22 x 100 mm voor de smalle planken en vuren ruw 50 x 75 mm voor de klossen. Heb je pallets, dan koop je dat hout niet.
• In het model zitten de delen van een pallet met lijm aan elkaar. Een echte pallet is genageld.
• De pallets staan rechtop op een lange kant. Zo is de bak 800 mm hoog en werk je staand of op een krukje zonder diep te bukken.
• De constructieschroeven van 6 x 200 mm gaan 141 mm door de buitenste pallet en 59 mm in de klos van de andere pallet. Op de plek van de schroef zit in een echte pallet meestal een spijker in de klos; verschuif het gat dan iets.
• Het worteldoek, het gaas, de stoeptegels en de vulling zitten niet in het 3D-model.
• De bak houdt ongeveer 0,9 m³ vulling. Natte aarde duwt tegen de wanden. De hoekschroeven en de klossen vangen dat op; de rekenmotor rekent die druk niet na, dus controleer de hoeken na het eerste natte seizoen.