Tuinbank met rugleuning uit één plankmaat

Inkooplijst

• 7 × Douglas lat 22 x 95 mm, 4000 mm lang

1. Op de afkortzaag. Zaag de zeven planken van 4000 mm volgens het zaagplan. Begin met de lange stukken: de vier zitlatten en de vier ruglatten van 1452 mm, en de voorregel en achterregel van 1540 mm. Zet daarna een stopblok op 620 mm voor de acht pootdelen, op 555 mm voor de zitregels, zitdragers, onderregels en de middendrager, op 480 mm voor de vier rugstijldelen en op 622 mm voor de armleuningen. Schrijf op elk deel met potlood wat het is en of het links of rechts hoort.

2. Met schuurpapier. Schuur alle delen met korrel 120. Rond de randen van de zitlatten, de ruglatten en de armleuningen af, aan de kant waar je zit of steunt. Behandel de kopse kanten van de pootdelen nu al met olie of grondverf, want die komen op de grond.

3. Poten lamineren, met de accuboormachine. Een poot bestaat uit twee pootdelen op elkaar: de buitenlaag en de binnenlaag. Leg ze precies op elkaar, met de kopse kanten gelijk. De binnenlaag is de kant die straks naar de zitting wijst. Teken op de binnenlaag de schroefplekken: 25 mm en 70 mm van de voorrand van de poot. Bij een voorpoot op 50, 270 en 520 mm van de onderkant, bij een achterpoot op 50 en 270 mm. Boor voor met 2,5 mm en draai RVS schroeven van 4 x 40 mm in. Maak zo twee voorpoten en twee achterpoten. De voorrand is bij elke poot de kant die naar de voorkant van de bank wijst.

4. Zijkant samenstellen. Leg een voorpoot en een achterpoot plat neer, met de binnenlaag boven en de voorranden dezelfde kant op. Leg de onderregel erop met zijn onderkant 100 mm boven de onderkant van de poten. Leg de zitregel erop met zijn onderkant 333 mm en zijn bovenkant 428 mm boven de onderkant. Beide regels zijn 555 mm lang en lopen van de voorrand van de voorpoot tot de achterrand van de achterpoot. Leg de zitdrager precies op de zitregel. Klem alles vast en controleer met een winkelhaak dat de poten haaks op de regels staan.

5. Zijkant vastbouten, met de boormachine en een houtboor van 8 mm. Boor van buiten door de poot en de regels. Voorpoot: onderregel op 45 mm van de voorrand van de poot, op 125 en 170 mm boven de onderkant; zitregel op 65 mm van de voorrand, op 358 en 403 mm boven de onderkant. Achterpoot: onderregel en zitregel allebei op 45 mm van de voorrand van de achterpoot, op dezelfde hoogtes. Steek de slotbouten van buiten in: M8 x 100 mm door de zitregel en de zitdrager, M8 x 80 mm door de onderregel. Tik de kop vast met een hamer, zet aan de binnenkant een carrosseriering en een moer en draai die stevig aan.

6. Rugstijlen maken. Leg twee rugstijldelen van 480 mm op elkaar. Teken op een van beide de schroefplekken: 40 mm van de bovenkant, en 20 mm en 75 mm van de rand die naar voren komt. Boor voor met 2,5 mm en draai twee RVS schroeven van 4 x 40 mm in. Die kant is de binnenkant. Maak de tweede rugstijl gespiegeld, voor de andere zijkant.

7. Rugstijl plaatsen. Zet de rugstijl met zijn buitenkant tegen de binnenlaag van de achterpoot, boven de zitregel. Hij staat 15 graden naar achteren; stel een zwaaihaak in op 15 graden ten opzichte van de voorrand van de achterpoot. De voorste onderhoek van de rugstijl zit 458 mm boven de onderkant van de poot en steekt 28 mm voor de voorrand van de achterpoot uit. De voorrand van de rugstijl kruist de voorrand van de achterpoot op ongeveer 562 mm hoogte. Onder de rugstijl blijft ongeveer 5 mm ruimte boven de zitregel. Klem vast en boor van buiten twee gaten van 8 mm door de achterpoot en de rugstijl: op 490 mm boven de onderkant en 40 mm van de voorrand van de achterpoot, en op 590 mm hoogte en 50 mm van de voorrand. Zet er slotbouten M8 x 100 mm in met ring en moer aan de binnenkant.

8. Tweede zijkant. Maak de andere zijkant op dezelfde manier, maar gespiegeld. De binnenlagen, de regels en de rugstijl zitten aan de kant die naar de zitting wijst. Leg de twee zijkanten naast elkaar en controleer dat ze precies even hoog zijn.

9. Voorregel en achterregel, met hulp. Zet de twee zijkanten rechtop met 1452 mm tussen de binnenkanten van de poten. Klem de voorregel tegen de voorranden van de voorpoten, met de bovenkant gelijk met de bovenkant van de zitregels en de uiteinden gelijk met de buitenkant van de poten. Teken per poot vier kruisjes: 11 mm en 33 mm van het uiteinde van de voorregel (het hart van elke laag), en 20 mm van de onderrand en 20 mm van de bovenrand. Boor voor met 3 mm en draai RVS schroeven van 5 x 60 mm in. Zet de achterregel op dezelfde manier tegen de achterranden van de achterpoten. Meet de diagonalen van de onderbouw: als ze gelijk zijn, staat de bank haaks.

10. Middendrager. Zet de middendrager op zijn kant tussen de voorregel en de achterregel, precies in het midden van de bank, met de bovenkant gelijk met de bovenkant van de regels. Teken op de voorkant van de voorregel in het midden, 770 mm van beide uiteinden, twee kruisjes: 20 mm van de onderrand en 20 mm van de bovenrand. Boor voor met 3 mm door de voorregel in het kopse hout van de middendrager en draai RVS schroeven van 5 x 60 mm in. Doe hetzelfde door de achterregel.

11. Zitlatten, met de accuboormachine. Leg de vier zitlatten op de zitdragers, de middendrager en de voorregel. De uiteinden zitten gelijk met de binnenkant van de poten. De voorste lat steekt 10 mm voor de voorregel uit. Tussen de latten zit 26 mm: zaag twee afstandhoudertjes van 26 mm uit een reststuk. Teken per uiteinde twee kruisjes, 33 mm van het uiteinde, boven het hart van de zitdrager. Bij lat 2, 3 en 4 zitten ze 20 mm en 75 mm van de voorrand van de lat. Bij de voorste lat zitten ze 50 mm en 80 mm van de voorrand, zodat de schroef langs de slotbouten gaat. Lat 2, 3 en 4 krijgen in het midden, 726 mm van het uiteinde, ook twee schroeven in de middendrager op 20 mm en 75 mm van de voorrand. De voorste lat krijgt twee schroeven in de voorregel, 20 mm van elk uiteinde en 21 mm van de voorrand. Boor voor met 2,5 mm, verzink licht en draai RVS schroeven van 4 x 50 mm in.

12. Armleuningen. Leg een armleuning op de bovenkant van de twee poten. De binnenrand zit gelijk met de binnenkant van de poten, zodat de armleuning 51 mm naar buiten uitsteekt. De voorkant steekt 35 mm voor de voorpoot uit, de achterkant 10 mm achter de achterregel. Teken boven elke poot vier kruisjes: 62 mm en 84 mm van de buitenrand van de armleuning (het hart van de twee lagen). Boven de voorpoot op 60 mm en 110 mm van de voorkant van de armleuning, boven de achterpoot op 60 mm en 100 mm van de achterkant. Boor voor met 2,5 mm en draai RVS schroeven van 4 x 50 mm in het kopse hout van de poten.

13. Ruglatten. Leg de vier ruglatten tegen de voorranden van de rugstijlen. De uiteinden zitten gelijk met de buitenkant van de rugstijlen, dus ook 1452 mm lang tussen de poten. De onderste lat begint 12 mm boven de onderkant van de rugstijl, tussen de latten zit steeds 28 mm. Teken per uiteinde twee kruisjes, 33 mm van het uiteinde, op 20 mm en 75 mm van de onderrand van de lat. Boor voor met 2,5 mm en draai RVS schroeven van 4 x 50 mm in de binnenste rugstijl.

14. Afwerken. Douglas mag onbehandeld blijven: het wordt dan na een jaar zilvergrijs. Wil je de kleur houden, gebruik dan een buitenolie of een beits voor tuinhout en herhaal dat elk voorjaar. Werk de kopse kanten van de poten extra goed af, want daar trekt het meeste water in.

15. Neerzetten. Zet de bank op tegels, een terras of vier tegeltjes, niet direct op gras of aarde. Zo blijven de poten droog. Draai de moeren na de eerste weken nog een keer aan, want het hout krimpt en zet uit.

• Het idee was een bank uit één latmaat van 100 x 24 mm. Die maat is bij Nederlandse bouwmarkten en houthandels niet gangbaar. Dit plan gebruikt de dichtstbijzijnde gangbare maat: douglas geschaafd 22 x 95 mm.
• De zithoogte is 450 mm, gemeten op de bovenkant van de zitlatten. Dat past bij de gangbare zithoogte van een tuinbank, 430 tot 470 mm.
• De zitting is 458 mm diep, van de voorkant van de voorste lat tot de achterkant van de achterste lat. Gangbaar voor een tuinbank is 400 tot 500 mm.
• De rugleuning staat 15 graden naar achteren en komt 473 mm boven de zitting uit. Dat steunt de hele rug tot onder de schouders.
• Tussen de zitlatten zit 26 mm en tussen de ruglatten 28 mm. Regenwater loopt erdoor weg en blad blijft minder liggen.
• Douglas is van nature matig tot weinig duurzaam (duurzaamheidsklasse 3 tot 4). Het is geschikt voor buiten boven de grond, maar niet voor grondcontact. Hoe lang de bank meegaat, hangt af van de plek en het onderhoud. Een bank die droog op tegels staat en elk jaar olie krijgt, gaat veel langer mee dan een bank die op gras staat. Een aantal jaren zonder onderhoud is reëel; een vaste levensduur is niet te geven.
• De schroeven zijn van RVS, omdat verzinkte schroeven in buitenhout gaan roesten en zwarte vlekken geven. De slotbouten zijn verzinkt. Die zijn in RVS niet overal te koop. Thermisch verzinkt houdt het langst.
• De armleuningen en de middendrager zitten met schroeven in kopshout. Dat houdt minder dan langshout, maar de armleuningen dragen alleen je arm en de middendrager ligt klem tussen de regels en de zitlatten.
• De bank is 923 mm hoog en staat los. Hij hoeft niet aan een muur vast.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.