Plantenstandaard met latjes

Inkooplijst

• 1 × Vuren balk 34 x 34 mm, 2700 mm lang
• 1 × Vuren lat 28 x 68 mm, 2400 mm lang
• 2 × Vuren lat 18 x 44 mm, 2400 mm lang
• 1 × Vuren plank 18 x 140 mm, 2400 mm lang

1. Afkorten. Zaag uit de balk van 34 x 34 mm vier poten van 582 mm. Zaag uit de lat van 28 x 68 mm acht regels van 272 mm. Zaag uit lat A van 18 x 44 mm vijf latjes van 396 mm. Zaag uit lat B het zesde latje, twee draaglatten van 260 mm en vier legplanklatten van 278 mm. Zaag uit de plank van 18 x 140 mm drie bladplanken van 420 mm.

2. Blad verlijmen. Leg de drie bladplanken naast elkaar en draai ze tot de jaarringen om en om liggen. Zet lijm op de lange kanten en klem ze met drie lijmklemmen tot een blad van 420 x 420 mm. Veeg de lijm weg en laat het blad een nacht drogen.

3. Pocket holes boren. Stel de pocket-hole-mal in op 28 mm. Boor in elke regel aan de binnenkant 2 pocket holes per eind, 17 mm van de boven- en de onderrand. Boor in elke bovenregel ook 2 pocket holes vanuit de binnenkant naar de bovenrand. In de twee zijregels zitten ze op 116 en 156 mm van het eind. In de voorste en de achterste bovenregel zitten ze op 96,5 en 175,5 mm van het eind: daar komen straks de open vakken tussen de latjes, en het middelste latje zou een gat op 116 of 156 mm afdekken. Alle gaten liggen ver van de pocket holes voor de poten. Boor bij de voorste en de achterste bovenregel het uitgangsgat in de bovenrand daarna op met 6 mm.

4. Zijkanten maken. Leg twee poten plat op de werkbank. Zet er een onderregel tussen met de onderkant 150 mm boven het eind van de poten. Zet er een bovenregel tussen, gelijk met het andere eind van de poten. De regels liggen 3 mm terug van de buitenkant van de poot en de pocket holes zitten aan de binnenkant. Zet lijm op de einden en draai de schroeven van 38 mm vast. Maak zo de linker en de rechter zijkant.

5. Voor- en achterregels. Zet de twee zijkanten rechtop. Zet tussen de voorste poten een bovenregel en een onderregel op dezelfde hoogte als bij de zijkanten. Doe hetzelfde achter. Lijm en schroef ze vast en controleer met de diagonalen dat het onderstel haaks is, voor de lijm droog is.

6. Latjes. Teken aan de binnenkant van de voorste regels de plek van de drie latjes af: 35 mm vanaf elke poot en 35 mm tussen de latjes. Het latje begint 18 mm boven de onderkant van de onderregel en eindigt 18 mm onder de bovenkant van de bovenregel, zodat je het van buiten tussen de regels ziet. Zet lijm op het latje waar het de regel raakt. Boor voor met 2,5 mm en draai per eind 2 schroeven van 4 x 40 mm vast, 10 en 40 mm van het eind van het latje. Doe hetzelfde achter.

7. Draaglatten. Zet een draaglat tegen de binnenkant van de linker onderregel, met de bovenkant 18 mm onder de bovenkant van de regel en midden tussen de voor- en de achterregel. Lijm en schroef hem vast met 3 schroeven van 4 x 40 mm, 10 mm van elk eind en in het midden. Doe hetzelfde rechts.

8. Legplank. Leg de vier legplanklatten op de draaglatten. De bovenkant ligt dan gelijk met de onderregels. Verdeel ze met ongeveer 19,3 mm tussenruimte, zodat er voor en achter 4 mm vrij blijft tot de latjes. Boor voor en schroef elke lat met 1 schroef van 4 x 50 mm per eind op de draaglat.

9. Blad vastzetten. Leg het blad met de goede kant naar beneden op een deken. Zet het onderstel er ondersteboven op, met rondom 40 mm rand. Draai de nerf van het blad van links naar rechts. De zijregels houden dan de middelste plank vast, die niet verschuift. De voor- en de achterregel houden de buitenste planken vast; door het ruimere gat van 6 mm kan het blad daar een paar mm meegeven. Draai de 8 schroeven van 32 mm vast, maar niet muurvast. Gebruik een bit van minstens 150 mm lang. Bij de voor- en de achterregel steek je hem door het open vak tussen twee latjes; dat vak is 35 mm breed, ruim genoeg voor de bit. Lijm het blad niet, zodat het kan werken.

10. Afwerken. Schuur alles met korrel 120 en daarna 180. Breek alle randen. Behandel de standaard met een blanke lak of olie die tegen water kan, vooral het blad en de legplank. Plak viltjes onder de poten. Zet een pot altijd op een schotel.

• De hoogte is de hoofdmaat. Standaard is de standaard 600 mm hoog. Bij een andere hoogte veranderen alleen de poten (hoogte min 18 mm) en de latjes (hoogte min 204 mm). De regels, de legplank en het blad blijven gelijk.
• Tot een hoogte van 680 mm passen de latjes uit twee latten van 2400 mm. Maak je de standaard hoger, koop dan lat A in 3000 mm, of een derde lat. Boven 690 mm gaan de vier poten niet meer uit een balk van 2700 mm. Koop de balk dan in 3000 mm, tot een hoogte van ongeveer 760 mm.
• Een plantenstandaard van 600 mm zet een plant op ooghoogte als je zit, of net onder de vensterbank. De standaard uit het voorbeeld van 1909 was ongeveer 527 mm hoog en had een blad van 394 mm. Dit ontwerp is iets hoger en breder, omdat de bouwmarktplank van 140 mm precies drie keer in een blad van 420 mm past.
• Het blad steekt rondom 40 mm uit over het onderstel van 340 x 340 mm. Een pot tot ongeveer 35 cm doorsnede past op het blad.
• In het voorbeeld zijn de latjes 6 mm dik en in de bovenregel ingelaten. Dat vraagt een zaagtafel en een freesje. Hier zijn het gewone latten van 18 x 44 mm, die achter de regels geschroefd zitten. Zo kan iedereen met een boormachine en een zaag het maken.
• De regels zijn 28 mm dik, zodat de schroeven van 4 x 40 mm door het latje van 18 mm genoeg houvast hebben in de regel en er niet doorheen komen.
• Het blad is van vuren en werkt dwars op de nerf een paar mm. Daarom zitten alle schroeven van het blad binnen 40 mm van het midden van de regels, en hebben de schroeven in de voor- en de achterregel een ruimer gat. Het blad is niet gelijmd.
• Het onderstel staat op 340 x 340 mm. Zet een zware pot midden op het blad, want een pot op de rand maakt de standaard eerder scheef. Het is geen krukje: ga er niet op staan. Het model rekent geen draagkracht of kantelgrens uit.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.