Verrijdbare plantenbak met latscherm

Inkooplijst

• 3 × Grenen groen geïmpregneerd balk 45 x 68 mm, 2400 mm lang
• 5 × Vuren groen geïmpregneerd plank 28 x 145 mm, 3000 mm lang
• 2 × Douglas lat 22 x 95 mm, 4000 mm lang
• 2 × Douglas lat 22 x 95 mm, 3000 mm lang

1. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of het werkstuk vastligt tegen de aanslag. Zaag van elke lat en plank eerst een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zaag uit twee latten van 45 x 68 mm elk een achterstaander van 1625 mm en een voorstaander van 390 mm. Zaag uit de derde lat de twee onderregels van 1144 mm.

2. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of het werkstuk vastligt tegen de aanslag. Zet een stopblok op 1200 mm en zaag uit drie planken van 28 x 145 mm elk twee planken. Dat zijn drie voorplanken en drie achterplanken. Zet het stopblok op 544 mm en zaag uit de rest twaalf planken: zes zijplanken en zes bodemplanken. Schrijf op elk deel met potlood wat het is.

3. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of het werkstuk vastligt tegen de aanslag. Zaag uit de douglas planken van 22 x 95 mm tien latten van 1200 mm: negen latten voor het scherm en een kap. Houd je handen ver van het zaagblad.

4. Met een kwast. Draag handschoenen. Zet op alle zaagsneden van het geïmpregneerde hout een laag beits of olie voor buiten. Bij het zagen komt onbehandeld hout bloot, vooral aan de kopse kanten, en daar begint rot het eerst. Schuur scherpe randen en splinters weg met korrel 120.

5. Met de accuboormachine. Doe je handschoenen uit voordat je gaat boren. Draai de onderregels om, met een brede kant naar boven. Zet bij elk eind een zwenkwiel met het hart van de plaat 40 mm van het eind en in het midden van de regel. De wielen met rem komen aan de voorkant. Teken de vier gaten af, boor ze 25 mm diep voor met 2,5 mm en draai per wiel vier schroeven van 4 x 30 mm vast.

6. Met de accuboormachine. Leg de twee onderregels met de wielen op de vloer, evenwijdig, met 408 mm tussen de binnenkanten. Dan zitten de harten 476 mm uit elkaar. Teken op elke bodemplank bij beide einden twee kruisjes, 34 mm van het eind en 20 mm van de lange randen. Boor ze met 3 mm door de plank en verzink ze. Leg de zes bodemplanken dwars op de regels, gelijk met de buitenkant van de regels. Houd aan beide einden van de regels 45 mm vrij voor de staanders en verdeel de planken met ongeveer 26 mm tussen de planken en naast de staanders. Boor met 3 mm voor in de regel en draai de schroeven van 5 x 60 mm vast.

7. Met de accuboormachine. Zet de vier staanders rechtop op de einden van de onderregels, met de smalle kant van 45 mm naar opzij en gelijk met het eind en de zijkanten van de regel. De lange staanders komen achter, de korte voor. Zet ze tijdelijk vast met een klem of een schuine lat. Zet de onderste voorplank tegen de voorkant, met de onderrand gelijk met de onderkant van de regel en de einden 28 mm voorbij de staanders, zodat de zijplanken ertussen passen. Teken de kruisjes zoals in de lijst met bevestiging staat: aan elk eind 50 mm van het eind en 105 mm boven de onderrand, en vijf kruisjes 22 mm boven de onderrand voor de regel. Boor met 3 mm door de plank en voor in de staander en de regel, verzink en draai schroeven van 5 x 60 mm vast. Doe hetzelfde met de onderste achterplank.

8. Met de accuboormachine. Zet de twee andere rijen voor- en achterplanken erop, strak op de plank eronder. Teken aan elk eind twee kruisjes, 50 mm van het eind en 45 en 100 mm boven de onderrand. Boor, verzink en draai per eind twee schroeven van 5 x 60 mm in de staander.

9. Met de accuboormachine. Zet de zijplanken tussen de voor- en achterplanken, gelijk met hun buitenkant. Teken aan elk eind twee kruisjes, 34 mm van het eind. Bij de onderste zijplank zitten ze 80 en 130 mm boven de onderrand, bij de andere 20 en 75 mm boven de onderrand. Zo komen ze niet in de schroeven van de voor- en achterplanken. Boor, verzink en draai schroeven van 5 x 60 mm in de staanders.

10. Met de accuboormachine. Doe dit met twee personen of leg de bak op zijn voorkant op een oude deken. Teken op elke lat bij beide einden twee kruisjes, 50 mm van het eind en 30 en 65 mm boven de onderrand. Boor ze met 3 mm en verzink ze. Zet de onderste lat tegen de achterkant van de achterstaanders, met 42 mm ruimte boven de bovenste achterplank en met de einden gelijk met de zijkanten van de bak. De lat valt 6 mm binnen de buitenkant van de achterwand. Draai per eind twee schroeven van 4 x 50 mm vast. Zet de andere acht latten erboven, steeds met 42 mm ertussen. Knip een latje van 42 mm als afstandhouder. De bovenste lat komt gelijk met de bovenkant van de staanders.

11. Met de accuboormachine. Leg de kap plat op de bovenkant van de achterstaanders, 3 mm voor de voorkant van de staanders, zodat hij ook de bovenste lat afdekt. Teken twee kruisjes, 50 mm van de einden en 23 mm van de voorrand. Boor met 3 mm door de kap en 60 mm diep voor in de staander. Draai twee schroeven van 5 x 80 mm vast.

12. Met een kwast. Draag handschoenen. Wil je de kleur van het douglas houden, behandel de latten en de kap dan met olie voor buiten. Zonder olie wordt douglas zilvergrijs. Dat is geen rot.

13. Met een handtacker. Niet tegelijk met boren. Bekleed de binnenkant van de wanden met anti-worteldoek of vijverfolie tot 3 cm onder de rand en zet het bovenaan vast met nietjes. Zo raakt de aarde het geïmpregneerde hout niet. Leg worteldoek op de bodem tegen de wanden op, zodat de kieren dicht zijn maar het water weg kan. Houd je vingers weg van de neus van de tacker.

14. Vullen en plaatsen. Rijd de lege bak naar zijn plek voordat je hem vult, en zet de wielen op de rem. Leg onderin een laag hydrokorrels van ongeveer 5 cm en vul de bak met potgrond tot 3 cm onder de rand. Gebruik geen zware tuinaarde: die maakt de bak twee keer zo zwaar. Zet klimplanten tegen de latten en bind ze de eerste weken aan.

15. Verplaatsen. Zet de remmen los en duw de bak onderaan tegen de wand, nooit aan het scherm. Rijd langzaam en ga niet over drempels of randen hoger dan 1 cm: een wiel dat blijft haken kan de bak laten kantelen. Zet de remmen daarna weer vast.

• De bak is gemaakt voor geïmpregneerd vuren van 28 x 145 mm en geïmpregneerd grenen van 45 x 68 mm. Een andere maat verandert de lengte van de zijplanken, de bodemplanken en de onderregels.
• De wielen staan niet in het 3D-model. Daarom is het model 1692 mm hoog. Een zwenkwiel van 100 mm is met zijn plaat ongeveer 128 mm hoog. Dan komt de bovenkant van het scherm op ongeveer 1820 mm en de rand van de bak op ongeveer 563 mm.
• Het zwenkwiel van 100 mm staat in de catalogus zonder draagvermogen. Vol weegt de bak ongeveer 215 kg, dat is ongeveer 54 kg per wiel. Op een ongelijke vloer draagt soms één wiel minder. Daarom koop je wielen van minstens 80 kg per stuk. Dat staat bij de meeste wielen van 100 mm op de verpakking; controleer het. De catalogus kent alleen verzinkte schroeven van 4 x 30 mm voor de plaat; koop ze in RVS.
• Gewicht, geschat: het hout weegt ongeveer 50 kg. Er gaat ongeveer 200 liter aarde in. Natte potgrond weegt ongeveer 0,8 kg per liter, dus ongeveer 165 kg. Vol is de bak dan ongeveer 215 kg. Met tuinaarde wordt het ongeveer 370 kg; dat is te zwaar voor de wielen.
• Kantelen, geschat. Met wielen is de bak ongeveer 1820 mm hoog, en de harten van de wielen staan 476 mm uit elkaar in de diepte. De hoogte is dus ongeveer 3,8 keer de breedte van de voet. Leeg ligt het zwaartepunt ongeveer 95 mm achter het midden, door het scherm, en ongeveer 620 mm boven de vloer. Een duw van ongeveer 4 kg bovenaan het scherm, of wind van ongeveer windkracht 5 op het scherm, kan de lege bak naar achteren omduwen. Vol met potgrond is daar ongeveer 25 kg bovenaan of wind van ongeveer windkracht 9 voor nodig. Dit zijn schattingen met een windkracht op het scherm zonder vlagen.
• Daarom: zet de bak niet leeg op zijn plek buiten, vul hem eerst. Zet de wielen altijd op de rem als hij staat. Staat hij op een open plek, een hoog balkon of een dakterras, zet het scherm dan vast: een oogschroef in de bovenkant van elke achterstaander met een haak of spanband naar de muur of de balustrade. Haal bij storm de spanband niet los en rijd de bak niet weg.
• De latten zitten aan de achterkant van de staanders, in het vlak van de achterwand. De planten groeien aan de voorkant tegen de latten op. Tussen de latten zit 42 mm, genoeg voor ranken van bonen, clematis of klimrozen met wat aanbinden.
• De wanden zijn van geïmpregneerd hout. Daarom komt er folie of anti-worteldoek tussen de aarde en het hout. Zo kun je er ook kruiden of groente in zetten, en gaat het hout langer mee.
• Tussen de bodemplanken zit ongeveer 26 mm. Daardoor loopt het water weg. Het worteldoek en de hydrokorrels houden de aarde tegen.
• De kap zit met twee schroeven in de kopse kant van de staanders. Kopshout houdt een schroef minder goed, maar de kap draagt niets: hij houdt alleen regen van de kopse kanten.