Kweekbak met schuin deksel

Inkooplijst

• 2 × Douglas plank 22 x 200 mm, 3000 mm lang
• 1 × Vuren balk 44 x 44 mm, 2400 mm lang
• 2 × Vuren balk 34 x 34 mm, 2700 mm lang
• 1 × Douglas lat 22 x 95 mm, 3000 mm lang

1. Op de afkortzaag of met de cirkelzaag. Zaag eerst van beide planken van 22 x 200 mm een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zaag uit plank 1 twee delen van 1156 mm en een zijwand van 590 mm. Zaag uit plank 2 een deel van 1156 mm en drie delen van 590 mm. Zaag uit de lat van 22 x 95 mm de kaplat van 1156 mm. Schrijf op elk deel met potlood wat het is.

   Machine: afkortzaag

2. Met de cirkelzaag en een geleiderail, of op de tafelzaag. Zet het zaagblad schuin op 18,7 graden. Zaag een van de delen van 1156 mm in de lengte, zodat de brede kant 176,8 mm blijft. Dat is de bovenste achterwand. Zet de plank goed vast en houd je handen uit de buurt van het zaagblad.

   Machine: cirkelzaag

3. Met de decoupeerzaag. Teken op twee delen van 590 mm een rechte lijn van de ene hoek naar de schuin tegenoverliggende hoek. Zet de plank met klemmen vast op de werktafel. Zaag langs de lijn, met het zaagblad net aan de kant van het stuk dat je niet gebruikt. Uit elke plank komt een driehoek van 590 x 200 mm. Het andere stuk is reserve.

   Machine: decoupeerzaag

4. Op de afkortzaag. Zet de zaag op een verstek van 18,7 graden. Zaag de eerste voorpaal uit de lat van 44 x 44 mm: 222,4 mm tot de lange punt. De rest van de lat heeft nu ook een schuine kant. Zet de zaag op recht en zaag de tweede voorpaal af op 222,4 mm, gemeten tot de lange punt. Maak zo ook twee middenpalen van 307,5 mm en twee achterpalen van 369,3 mm. Zet korte stukken met een klem vast.

   Machine: afkortzaag

5. Op de afkortzaag. Zaag uit de eerste regel van 34 x 34 mm twee zijregels van 623 mm en een middenregel van 555 mm. Zaag uit de tweede regel de voor- en de achterregel van 1132 mm. Zaag uit de rest een uitzetlat van ongeveer 300 mm. Daarmee zet je het deksel later open.

   Machine: afkortzaag

6. Met een schuurblok. Draag handschoenen tegen splinters. Schuur de randen en de kopse kanten van alle delen met korrel 120. Behandel de paaltjes en de deksellatten twee keer met beits of olie voor buiten. Laat de douglas aan de binnenkant onbehandeld, zodat er niets in de aarde komt.

7. Met de accuboormachine. Doe je handschoenen uit voordat je gaat boren. Leg een zijwand plat op de werktafel. Zet de drie paaltjes erop, met de onderkant gelijk met de onderkant van de plank en de lange punt naar achteren. De voorpaal zit 22 mm van het voorste eind, de middenpaal in het midden en de achterpaal 22 mm van het achterste eind. Boor per paaltje twee gaten van 3 mm door de plank en draai twee schroeven van 4 x 50 mm vast.

   Machine: accuboormachine

8. Met de accuboormachine. Leg de driehoek boven op de zijwand, met de rechte hoek achter en de lange schuine kant boven. De schuine bovenkant van het voor- en het middenpaaltje ligt nu in dezelfde lijn als de bovenkant van de driehoek. Het achterpaaltje eindigt ongeveer 23 mm lager. Daar komt straks de kaplat van 22 mm op. Schuif het achterpaaltje dus niet omhoog en maak het niet langer. Schroef de driehoek met een schroef van 4 x 50 mm aan het middenpaaltje en met twee aan het achterpaaltje. Maak de andere zijkant net zo, in spiegelbeeld.

   Machine: accuboormachine

9. Met de accuboormachine. Doe dit met twee personen. Zet de zijkanten rechtop, met de paaltjes naar binnen en 1200 mm van buitenkant tot buitenkant. Zet de voorwand tussen de zijkanten, tegen de voorpaaltjes. Zet de onderste achterwand tegen de achterpaaltjes en de bovenste erop, met de schuine kant boven en het hoogste punt aan de buitenkant. Boor aan elk eind twee gaten van 3 mm en draai twee schroeven van 4 x 50 mm in de paaltjes. Meet de bak schuin over de hoeken. Zijn beide maten gelijk, dan staat hij haaks.

   Machine: accuboormachine

10. Met de accuboormachine. Leg de kaplat schuin op de achterpaaltjes en de bovenste achterwand, tussen de driehoeken. De bovenste achterrand van de kaplat komt recht boven de buitenkant van de achterwand. Boor voor en schroef hem vast met twee schroeven van 4 x 50 mm in elk achterpaaltje en drie in de bovenrand van de achterwand.

    Machine: accuboormachine

11. Met de accuboormachine. Leg het deksel plat op de werktafel. De zijregels van 623 mm zitten aan de buitenkant. De voor- en achterregel van 1132 mm zitten ertussen, en de middenregel van 555 mm in het midden tussen voor en achter. Smeer lijm op de kopse kanten. Boor voor met 3 mm en draai door elke zijregel twee schroeven van 4 x 70 mm in de voor- en de achterregel. Zet de middenregel vast met een schroef door de voor- en een door de achterregel. Het deksel is dan 1200 x 623 mm. Meet het schuin over de hoeken na.

    Machine: accuboormachine

12. Met de accuboormachine. Leg het deksel op de bak. Het rust op de driehoeken, de voorwand en de kaplat. Schroef drie opbouwscharnieren van 50 mm met één blad op de kaplat en het andere blad onder de achterregel van het deksel, met de draaias aan de achterkant. Ze zitten 100 mm van beide einden en in het midden. Boor voor met 2 mm en draai de schroeven van 3 x 16 mm vast. Open het deksel een paar keer en kijk of het vrij draait.

    Machine: accuboormachine

13. Met de decoupeerzaag of een scherp mes. Laat de polycarbonaatplaat op 1200 x 623 mm zagen, of zaag hem zelf met een fijn zaagblad. De kanalen lopen van voor naar achter, zodat het water eruit kan. Plak de boven- en de onderkant dicht met afdichttape. Leg de plaat op het deksel en schroef hem vast met polycarbonaatschroeven met afdichtring, ongeveer elke 25 cm op de regels. Boor de gaten in de plaat 2 mm groter dan de schroef, want de plaat zet uit in de zon.

14. Met een schroevendraaier. Draai een oogschroef in de binnenkant van de linker zijregel van het deksel, ongeveer 15 cm van de achterkant, en een in de binnenkant van de linker driehoek, vlak bij het achterpaaltje. Hang er de ketting of het koord tussen. Zet het deksel open tot het iets voorbij rechtop naar achteren helt. De scharnieren zijn dan ongeveer 115 graden open en de voorregel hangt ongeveer 7 cm achter de scharnieren. Span de ketting in die stand en zet hem vast. Het deksel leunt nu met zijn eigen gewicht tegen de ketting en valt niet vanzelf dicht. De ketting zorgt ook dat het niet verder achterover valt en de kaplat lostrekt. Bij 90 graden open helt het deksel nog naar voren en valt het terug, dus span de ketting niet korter.

15. Plaatsen. Zet de bak op een zonnige plek, met de lage kant naar het zuiden. Vul hem met potgrond of tuinaarde met compost. Zet het deksel op warme dagen open met de uitzetlat, anders wordt het te heet voor de plantjes.

• De bak is 1200 x 590 mm, voor 200 mm en achter 400 mm hoog. Met het deksel erop is hij 432 mm hoog en 608 mm diep, omdat het schuine deksel voor en de kaplat achter een klein stukje uitsteken.
• Het deksel helt 18,7 graden naar voren. Dat volgt uit 200 mm hoogteverschil over 590 mm diepte. Een andere diepte of hoogte geeft een andere hoek, en dan veranderen ook de paaltjes, de schuine achterwand en de driehoeken.
• De wanden zijn van douglas en niet van geïmpregneerd hout, omdat je in de bak eten kweekt. Douglas gaat buiten jaren mee zonder behandeling.
• Het deksel hangt aan drie opbouwscharnieren van 50 mm op de schuine kaplat. De maat 50 x 39 mm komt van een verzinkt scharnier voor binnen bij een bouwmarkt. Deze bak staat buiten, dus we nemen aan dat een RVS scharnier van dezelfde maat past. Kies RVS, want verzinkt roest buiten binnen een paar jaar, en controleer bij de koop de bladmaat en de gatenafstand. De kaplat ligt in hetzelfde vlak als het deksel, zodat de scharnieren plat liggen. Omdat het deksel dicht al 18,7 graden helt, is het pas rechtop bij ongeveer 109 graden open. In het model gaat het deksel tot 115 graden open, iets voorbij rechtop. De ketting houdt het daar. De rekenmotor heeft nagelopen dat het deksel over de hele beweging tot 115 graden vrij draait.
• In plaats van polycarbonaat kun je kweekfolie van 200 micron gebruiken. Span de folie strak over het deksel en zet hem vast met nietjes en dunne latjes. Folie is lichter en goedkoper, maar gaat maar een paar jaar mee.
• Variant zonder deksel, voor een lage tunnel: laat het deksel en de scharnieren weg en buig een mat van gelast gaas als een boog over de bak. Leg er twee banen heldere folie over, die bovenop overlappen, en zet ze vast met wasknijpers of klemmen. De boog komt ongeveer 35 cm boven de rand.
• De paaltjes zijn van vuren, omdat douglas van 44 x 44 mm zelden te koop is. Ze zitten binnen in de bak en raken de aarde. Behandel ze goed, of vervang ze na een paar jaar.
• De hoeken van het deksel zijn met schroeven in het kopse hout gemaakt. Met lijm en voorboren houden ze genoeg voor een licht deksel met kanaalplaat.