Kliko-ombouw met sedumdak

Inkooplijst

• 4 × Vuren balk 44 x 94 mm, 3000 mm lang
• 14 × Vuren groen geïmpregneerd plank 28 x 145 mm, 3000 mm lang
• 2 × Vuren lat 28 x 68 mm, 3000 mm lang

1. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of de lat vastligt tegen de aanslag. Zaag van elke lat eerst een paar millimeter af, zodat het eind haaks is. Zaag uit de latten van 44 x 94 mm zes palen van 1300 mm en twee regels van 1548 mm.

2. Op de afkortzaag. Zaag uit de geïmpregneerde planken van 28 x 145 mm zeven achterplanken van 1604 mm, twaalf dakplanken van 1040 mm en veertien zijplanken van 900 mm. Zet voor elke maat een stopblok, dan worden alle planken even lang. Zaag uit de latten van 28 x 68 mm twee randen van 1700 mm en twee zijranden van 944 mm.

3. Met de accuboormachine en een houtboor van 16 mm. Neem een rand van 1700 mm. Dat is de voorrand. Zet met potlood een streep op een van de lange smalle kanten. Die kant komt straks op de dakplanken te liggen. Boor drie gaten voor de afwatering, op 415, 850 en 1285 mm van het eind en met het hart 16 mm van de kant met de streep. Leg een stuk afvalhout onder, dan splintert het gat aan de achterkant niet uit. Schuur de zaagranden van alle delen met korrel 80.

4. De achterwand. Leg de drie achterpalen plat op een vlakke ondergrond, met de brede kant boven. De buitenkanten van de hoekpalen liggen 1548 mm uit elkaar, de middelste paal ligt precies in het midden. Leg de onderste achterplank dwars erop, 40 mm boven het onderste eind van de palen. De plank steekt aan beide kanten 28 mm buiten de hoekpalen uit. Leg de andere zes planken erboven, met een latje van 30 mm als afstandhouder. Boor elke schroef voor met 3 mm, 75 mm van de einden, in het midden van de plank en 60 en 125 mm onder de bovenrand van de plank, en schroef de planken vast met RVS-schroeven van 5 x 60 mm.

5. Draai de achterwand om. Leg een regel op zijn kant op de palen, gelijk met de bovenkant van de palen en met de buitenkanten van de hoekpalen. Boor in het midden van elke paal, 47 mm onder de bovenkant, een gat van 8 mm door regel en paal. Zet een slotbout M8 x 100 met de kop aan de kant van de regel en draai aan de achterkant een ring en een moer erop met steeksleutel 13.

6. De voorpalen. Leg de drie voorpalen plat, met de buitenkanten van de hoekpalen 1548 mm uit elkaar en de middelste in het midden. Leg de tweede regel er op zijn kant op, gelijk met de bovenkant. Boor en bout hem vast zoals bij de achterwand, maar zet de kop van de slotbout aan de voorkant van de paal.

7. Leg op de plek van de ombouw zes betontegels waterpas. Zet de achterwand en de voorpalen er rechtop op, 900 mm uit elkaar van voorkant tot achterkant. De regels zitten aan de binnenkant. Laat een tweede persoon ze vasthouden. Schroef aan beide kanten de onderste zijplank tegen de hoekpalen, 40 mm boven de onderkant en gelijk met de voorkant van de voorpaal en de achterkant van de achterpaal. Boor voor met 3 mm, 22 mm van het eind van de plank en 30 en 100 mm onder de bovenrand van de plank, en schroef met RVS-schroeven van 4 x 70 mm. Controleer met een winkelhaak of de hoeken haaks zijn. Schroef daarna de andere zijplanken vast, met 30 mm tussenruimte.

8. Het dak bouw je ondersteboven. Zet de voorrand en de achterrand op hun kant op een vlakke ondergrond, 944 mm uit elkaar, met de streep op de voorrand naar boven. De afwateringsgaten zitten dan aan de bovenkant, dicht bij de dakplanken die er straks op komen. Liggen de gaten tegen de grond, draai de voorrand dan om. Anders komen de gaten 52 mm boven het dak en blijft er water staan. Zet de zijranden ertussen. Schroef de hoeken van de rand aan elkaar met een RVS-schroef van 4 x 70 mm door de voor- en achterrand in de kopse kant van de zijranden. Controleer met een winkelhaak of de rand haaks is.

9. Leg de twaalf dakplanken strak naast elkaar op de rand. Ze steken aan alle kanten 20 mm buiten de rand uit. Boor voor met 3 mm en schroef door elke dakplank een RVS-schroef van 4 x 70 mm in de voor- en achterrand, in het midden van de plank en 34 mm van het eind.

10. Schroef door de twee buitenste dakplanken drie RVS-schroeven van 4 x 70 mm in elke zijrand, 200 mm, 520 mm en 840 mm van het voorste eind en 34 mm van de buitenkant. Boor ook hier voor met 3 mm. Pas als alle planken vastzitten, draai je het dak met twee personen om.

11. Til het dak met twee of drie personen op het frame, met de afwateringsgaten aan de voorkant. De gaten zitten nu vlak boven de dakplanken. Het dak steekt 60 mm uit aan de voorkant, 52 mm aan de achterkant en 68 mm aan de zijkanten. Schroef elke dakplank met RVS-schroeven van 4 x 70 mm in de voorregel en de achterregel, 126 mm en 894 mm van het voorste eind van de plank.

12. Leg de EPDM-folie in de bak. Vouw hem netjes in de hoeken, laat hem over de randen lopen en zet hem bovenop de rand vast met RVS-nietjes of kleine schroeven. Zaag van de PVC-buis drie stukjes van 50 mm. Snijd bij elk afwateringsgat met een scherp mes een rond gaatje van ongeveer 12 mm in de folie. Duw van buiten een buisje door het gat in de rand en door de folie, tot het binnen 2 mm uit de folie steekt. Buiten steekt het dan ongeveer 20 mm uit, zodat het water niet langs het hout loopt.

13. Maak bij elk buisje binnen een manchet. Knip uit een restje EPDM-folie een lapje van 10 x 10 cm met in het midden een gaatje van 12 mm. Zet een ring kit voor EPDM rond het buisje op de folie. Schuif het lapje strak over het buisje en druk het in de kit. Zet ook een rand kit rond het buisje op het lapje. Laat de kit een dag drogen. Giet daarna een emmer water in de bak en kijk of het alleen door de buisjes wegloopt en nergens langs het hout.

14. Leg de drainagemat van 20 mm op de folie, met de nopjes naar beneden zoals de verpakking aangeeft. Leg het filterdoek erover, met 10 cm overlap en tot tegen de randen. Leg voor elk buisje een handje grind op het filterdoek, zodat het buisje niet verstopt.

15. Strooi het sedumsubstraat over het filterdoek in een laag van 20 mm, ongeveer 35 liter. Houd het grind voor de buisjes vrij. Rol de sedummatten uit op het substraat en snijd ze op maat met een mes. Ze liggen dan net onder de bovenkant van de rand. Geef de sedum de eerste weken water als het droog is.

16. Behandel de geschaafde delen en alle zaagranden met olie of beits voor buiten. Rijd de containers erin, met het handvat naar voren.

• Elk vak is 680 mm breed, gemeten van het hart van de middelste paal tot de binnenkant van de hoekpaal. Tussen de palen is het 633 mm vrij. Een container van 240 liter is ongeveer 580 mm breed, 730 mm diep en 1070 mm hoog en past er dus in. De ombouw is 900 mm diep, de container staat helemaal onder het dak.
• De deksel van een container gaat onder het dak niet helemaal open. Trek de container een stukje naar voren als je hem vult. Wil je dat de deksel binnen opengaat, maak de palen dan langer. Dan wordt ook de rest hoger.
• Voor één container laat je de twee middelste palen weg en maak je de binnenbreedte 680 mm. De regels worden 680 mm korter (868 mm) en de achterplanken ook (924 mm). De voor- en achterrand worden 725 mm korter (975 mm), want het dak heeft vijf dakplanken minder (5 x 145 mm). De dakplanken lopen van voor naar achter en blijven 1040 mm lang. Je hebt er dan 7 nodig in plaats van 12, samen 1015 mm breed. De zijwanden en de zijranden blijven gelijk. Op het dak past dan ongeveer 0,9 m² sedum. Dit bouwplan rekent de versie voor twee containers; laat de versie voor één container eerst door de rekenmotor nakijken.
• De catalogus kent geen tuinpalen van 70 x 70 mm. De palen zijn daarom van de zwaarste maat die er wel is: vuren geschaafd 44 x 94 mm. Koop ze geïmpregneerd in dezelfde maat. De regels en de randen zijn ook geschaafd vuren; koop die bij voorkeur geïmpregneerd.
• De catalogus kent geen paalhouders of paalvoeten. De palen staan daarom op betontegels, zodat ze niet in de natte grond staan. Op een tuin met harde wind kun je de achterwand ook aan een schutting of muur vastzetten.
• Het dak is plat. Het water loopt weg door drie PVC-buisjes van 16 mm in de voorrand. Hun hart zit 16 mm boven de dakplanken. Een manchet van EPDM met kit sluit de folie rond elk buisje af, zodat er geen water achter de folie komt. De sedumopbouw is van onder naar boven: EPDM-folie van 1 mm, een drainagemat van 20 mm, filterdoek, 20 mm sedumsubstraat en sedummatten van ongeveer 25 mm. Samen is dat ongeveer 66 mm, net onder de rand van 68 mm. Folie, mat, doek, substraat, matten, buis en kit staan als losse regels op de inkooplijst, want ze zitten niet in de catalogus.
• Reken voor deze opbouw verzadigd met ongeveer 70 kg per m². Dat is een schatting; vraag het verzadigde gewicht na bij de leverancier van je matten en substraat. Binnen de rand is het dak ongeveer 1,55 m², dus het dak draagt dan ongeveer 110 kg, en met een marge 125 kg. Een handberekening met 125 kg: elke dakplank draagt ongeveer 10 kg over 768 mm tussen de regels en buigt minder dan 1 mm door. De regels van 44 x 94 mm buigen nog minder. De rekenmotor rekent het sedumgewicht en de doorbuiging van de dakplanken niet zelf na.
• Tussen de planken van de wanden zit 30 mm. Zo kan de lucht door de ombouw en blijven de containers droger en frisser.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.