Kerstboomstandaard met kruisvoet

Inkooplijst

• 1 × Vuren balk 44 x 94 mm, 2400 mm lang

1. Afkorten. Zaag uit de balk van 44 x 94 mm twee voeten van 700 mm en vier blokken van 200 mm. Schrijf op de voeten A en B. Schuur alle zaagkanten licht met korrel 120 en breek de hoeken.

2. Halfhout aftekenen. Teken op beide voeten het midden af, op 350 mm. Teken om dat midden een strook van 94 mm breed, van 303 tot 397 mm. Dat is precies de breedte van de andere voet.

3. Halfhout zagen. Klem voet A met de brede kant boven. Zaag aan beide kanten van de strook 22 mm diep, de helft van de dikte. Zaag daartussen een paar keer in en beitel het hout weg. Maak de bodem vlak. Doe hetzelfde bij voet B, maar dan met de brede kant onder, zodat de uitsparing aan de onderkant zit.

4. Kruis maken. Schuif de voeten kruislings in elkaar. Ze moeten strak passen en bovenaan en onderaan vlak liggen. Haal ze uit elkaar, zet lijm op de vlakken in het midden en schuif ze weer in elkaar. Controleer met een winkelhaak of het kruis haaks staat.

5. Kruis vastzetten. Boor in voet B, die bovenaan ligt, vier gaten van 2,5 mm, 320 en 380 mm van de voorrand en 20 en 70 mm van de bovenrand van de voet, 40 mm diep. Draai er schroeven van 4 x 40 mm in tot de kop net onder het hout zit. Laat de lijm drogen.

6. Stamhouder indelen. De blokken laten ruimte voor de stam: stamdikte plus 6 mm tussen twee blokken die tegenover elkaar staan. Voor een stam van 70 mm is dat 76 mm. Teken op de bovenkant van het kruis vanaf het midden 38 mm naar buiten langs elke arm. Daar komt de binnenkant van het blok.

7. Blokken vastzetten. Zet een blok met de zaagkant op een arm, met de smalle kant naar de stam en de brede kant (94 mm) langs de arm. Draai de voet om, boor van onderen door de voet twee gaten van 3 mm, 60 en 100 mm van het midden van het kruis en in het midden van de breedte van de voet, 47 mm van de rand. Draai er schroeven van 5 x 80 mm in. Doe dit eerst zonder lijm om te passen. Haal het blok weg, zet lijm op de zaagkant en schroef het blok definitief vast. Herhaal dit bij alle vier de armen.

8. Passen. Zet de stam tussen de blokken. Hij mag niet kunnen kantelen. Is er speling, dan zet je met een paar kleine wiggen uit de restlengte de stam vast. Zaag de stam recht af voor je hem plaatst, haal er een schijf van 2 cm af en zet de boom direct in de voet.

9. Afwerken. Plak viltjes onder de uiteinden van de armen. Schuur de bovenkant en de blokken glad. Laat het hout blank of geef het een dun laagje olie en laat dat goed drogen voor je de boom plaatst.

10. Maten aanpassen. Boomhoogte: tot 1,5 m armen van 500 mm, 1,5 tot 2,0 m armen van 600 mm, 2,0 tot 2,4 m armen van 700 mm (deze tekening), 2,4 tot 2,7 m armen van 800 mm (koop dan twee balken). Stamdikte: tussen de blokken stamdikte plus 6 mm, en de binnenkant van het blok op de helft daarvan van het midden. Een stam boven 90 mm past niet.

• De standaardmaat is voor een boom van 2,0 tot 2,4 m met een stam van 60 tot 70 mm. De armen zijn 700 mm, dus de voet is ongeveer een derde van de boomhoogte breed. Voor hogere of zwaardere bomen is deze voet te licht.
• De halfhoutse verbinding wordt gelijmd en geschroefd. In het 3D-model is de lijm daarvan niet apart getekend, de schroeven wel. De schroeven van 4 x 40 mm zitten maar 18 mm in de onderste voet, de verbinding houdt vooral door de lijm.
• De blokken staan met de zaagkant op de voet. Schroeven in kopshout houden minder goed. Daarom zijn het twee lange schroeven van 5 x 80 mm per blok, op 40 mm van elkaar, met lijm erbij.
• De boom wordt niet vastgeschroefd in de stam. De blokken en eventuele wiggen houden hem rechtop. De stam rust op het kruis, er zit geen gat in de voet.
• Het gewicht van de voet is ongeveer 4 kg. De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.