Kerstboom van gestapelde plankjes

Inkooplijst

• 1 × Vuren balk 34 x 34 mm, 2100 mm lang
• 1 × Vuren balk 44 x 94 mm, 2400 mm lang
• 1 × Vuren lat 18 x 94 mm, 2400 mm lang
• 1 × Vuren lat 18 x 68 mm, 2400 mm lang

1. Afkorten. Zaag uit de stamlat van 34 x 34 mm de stam van 750 mm. Zaag uit de balk van 44 x 94 mm twee voetdelen van 400 mm en tien blokjes van 70 mm. Zaag uit de plank van 18 x 94 mm de plankjes van 480, 430, 380, 330, 280 en 230 mm. Zaag uit de plank van 18 x 68 mm de plankjes van 180, 130 en 80 mm. Schrijf met potlood het nummer op elk plankje, 1 is het langste.

2. Voet. Leg de twee voetdelen kruislings op elkaar, de brede kant van 94 mm plat. Het kruis ligt precies midden op beide delen. Smeer lijm tussen de twee delen. Boor voor met 2,5 mm vanaf de bovenkant, doorgaand door het bovenste en 26 mm in het onderste deel: 4 gaten, 170 en 230 mm van het kopse eind van het bovenste voetdeel, en op 20 en 70 mm van de bovenrand van dat deel (een van de lange kanten van 94 mm). Draai 4 schroeven 4 x 70 mm vast. Het kruis loopt van 153 tot 247 mm vanaf het kopse eind, dus de schroeven zitten 17 mm van de rand van het kruis.

3. Gat in de voet. Teken op het midden van het kruis een vierkant van 34 x 34 mm. Boor binnen het vierkant met een boor van 25 mm door beide delen heen, recht van boven. Zaag of beitel het vierkant dan open en werk van beide kanten naar het midden, dan scheurt het hout niet uit. Het gat moet de stam strak laten passen.

4. Gaten in de blokjes. Een blokje is 70 mm lang, 94 mm breed en 44 mm dik. Teken op beide vlakke kanten van 70 x 94 mm het midden af en maak een vierkant van 34 x 34 mm. Boor met een boor van 25 mm door de dikte van 44 mm en beitel het vierkant open. Er blijft 18 mm hout over aan de korte kanten en 30 mm aan de brede kanten. Klem het blokje in een bankschroef voor het boren.

5. Gaten in de plankjes. Teken op elk plankje het midden van de lengte en de breedte af en maak een vierkant van 34 x 34 mm. Boor en beitel het open zoals bij de blokjes. Pas elk plankje en elk blokje op de stam: het moet met een paar tikken op en neer gaan. Schuur de gaten bij als het te krap is, en schuur alle plankjes met korrel 120 en rond de hoeken licht af.

6. Stam in de voet. Steek de stam van boven in het gat van de voet, tot hij op de vloer staat. Zet eventueel een druppel lijm als je hem vast wilt hebben. Zonder lijm kun je de boom na de kerst weer uit elkaar halen.

7. Stapelen. Schuif eerst een blokje over de stam tot op de voet. Daarop plankje 1, in de richting van de bovenste voetbalk. Dan een blokje en plankje 2, een kwartslag gedraaid, dus met de lengte in de andere richting. Ga zo door: om en om een blokje en een plankje, steeds een kwartslag gedraaid, tot plankje 9. Het plankje komt telkens 62 mm hoger dan het vorige. Leg op plankje 9 het laatste blokje. De stam steekt er dan nog 60 mm bovenuit voor een ster of een lampje.

8. Afwerken. Laat de boom blank, of verf of beits hem met een middel voor binnen, voordat je stapelt. Plak viltjes onder de vier uiteinden van de voet.

• De boom is 750 mm hoog. De onderste plankjes zijn 480 mm lang en de bovenste 80 mm. Elk plankje is 50 mm korter dan het vorige. Het onderste plankje ligt 132 mm boven de vloer.
• De stam is een vierkante lat van 34 x 34 mm, omdat een bezemsteel of ronde stok niet in de catalogus staat. Wil je een bezemsteel gebruiken, boor dan ronde gaten met een boor die 1 mm groter is dan de steel.
• Elk plankje ligt een kwartslag gedraaid op het vorige. Zo past het vierkante gat op de vierkante stam. Draaien in andere hoeken kan alleen met ronde stam en ronde gaten.
• In het 3D-model passen de stam en de gaten zonder speling. In de werkplaats maak je de gaten ongeveer 0,5 mm ruimer, zodat de plankjes los over de stam glijden.
• De boom weegt ongeveer 4,7 kg. Het zwaarste deel is de voet met 1,5 kg. Hang alleen lichte versiering aan de plankjes.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.
• Het plan heeft twintig vierkante gaten die je zelf uitbeitelt. Dat is veel herhaald werk. Oefen eerst op een restje hout en maak de gaten van de plankjes en blokjes in één sessie.