Garagestelling met vier legborden

Inkooplijst

• 10 × Vuren balk 44 x 94 mm, 2400 mm lang
• 1 × Vuren lat 18 x 94 mm, 3000 mm lang
• 2 × Multiplex plaat 18 x 1220 mm, 2440 mm lang

1. Laat bij de bouwmarkt de twee platen multiplex in de lengte zagen in stroken van 565 mm, vier in totaal. Laat elke strook in drie stukken van 800 mm zagen. Je hebt dan twaalf legborden. Zaag je zelf, gebruik dan een invalzaag met geleiderail en leg de plaat op balken op de grond.

2. Op de afkortzaag. Zaag van acht latten van 2400 mm elk een staander van 1800 mm. Zaag uit de rest van die latten acht dwarsregels van 512 mm. Zaag uit de twee andere latten acht dwarsregels van 512 mm, vier per lat. Zaag de schoor op 2800 mm uit de plank van 3000 mm. Controleer of de lat tegen de aanslag ligt.

3. Teken de uitsparingen op de legborden. Elk bord krijgt in alle vier de hoeken een uitsparing waar een staander doorheen gaat. Aan de voorkant is de uitsparing 39 mm diep, aan de achterkant 14 mm. Acht borden liggen met één einde op een buitenste frame: daar is de uitsparing 94 mm lang, aan het andere einde 47 mm. De vier borden in het middelste vak krijgen aan beide einden uitsparingen van 47 mm. Zaag ze uit met de decoupeerzaag, net aan de buitenkant van de lijn, zodat het bord zonder forceren om de staander past. Zet met potlood op elk bord welke kant de voorkant is.

4. Schuur alle kopse kanten, de randen en de uitsparingen met korrel 80. Rond de bovenkant van de staanders en de uiteinden van de schoor iets af.

5. Zet op de staanders de hoogtes van de dwarsregels uit. De bovenkant van de regel ligt op 282, 732, 1182 en 1632 mm boven het onderste eind. Zo ligt de bovenkant van de legborden op 300, 750, 1200 en 1650 mm. Teken de regels aan beide staanders van een frame op dezelfde hoogte.

6. Maak een ladderframe op de vloer. Leg twee staanders met de brede kant plat naar beneden en 512 mm uit elkaar, gemeten tussen de binnenkanten. Zet de vier dwarsregels tussen de staanders, met de bovenkant op de getekende hoogte, en klem ze vast. Boor voor met 4 mm en schroef elke regel met twee constructieschroeven van 6 x 100 mm door de staander in de kop van de regel. De schroeven zitten 27 en 67 mm van de zijkant van de staander, op de hoogte van het hart van de regel: 260, 710, 1160 en 1610 mm boven het onderste eind. Maak zo vier frames. Een frame weegt ongeveer 11 kg en draag je alleen naar de garage.

7. In de garage, met twee personen. Kies een vlakke vloer en leg er een oude deken of karton op. De stelling komt met de voorkant naar beneden te liggen. Leg de onderkant van de staanders ongeveer 700 mm van de muur, met de bovenkant van de muur af. Boven de plek moet minstens 1950 mm vrij zijn, want bij het kantelen komt de hoek van de stelling zo hoog. Er mag geen lamp, deur of garagedeurrail in de weg zitten. Een los frame ligt op een smalle kant en kantelt gemakkelijk. Je gebruikt daarom twee hulplatten. Die staan niet in de inkooplijst: gebruik twee rechte latten van ongeveer 2400 mm die je al hebt, of restlatten. Leg ze dwars over de achterste staanders, een bij de onderkant en een bij de bovenkant van de frames. Leg het linker frame met de voorste staander op de vloer en klem het aan beide hulplatten. Leg het rechter frame voorlopig 2353 mm hart op hart van het linker frame, ook met de voorste staander op de vloer, en klem het aan dezelfde hulplatten. Dat is een tijdelijke positie, 47 mm verder dan de eindmaat. De eindafstanden tussen de harten van de frames zijn 753, 800 en 753 mm, samen 2306 mm. Deze twee frames vormen samen de brede basis. Ze blijven tijdens stap 8 en 9 aan de hulplatten vastzitten, behalve bij de laatste schuifbeweging in stap 9.

8. Zet op elk van de vier niveaus een buitenste legbord in het linker frame. Het bord staat rechtop op zijn voorkant. De tong tussen de uitsparingen ligt tussen de voorste en de achterste staander. Schuif het bord tegen het frame tot de schouders van de uitsparingen tegen de binnenkant van de staanders stoppen. Het middenstuk van het uiteinde ligt dan tegen de dwarsregel, tot de buitenkant van het frame. Een bord op een rand van 18 mm valt om, ook als het licht tegen het frame leunt. Klem het daarom met een lijmtang of schroefklem aan zijn dwarsregel en laat de klem zitten tot het volgende frame erin staat. Zet de vier buitenste borden voor het rechter frame op dezelfde manier in het rechter frame, op de tijdelijke positie van 47 mm verder. Klem ook die borden aan hun regel.

9. Plaats nu de twee tussenframes een voor een, steeds van links naar rechts. Het eerste tussenframe ligt 753 mm hart op hart van het linker frame. Een persoon ondersteunt het frame aan de voorste staanders op de vloer, zodat het niet kantelt. De ander schuift het van rechts tegen de vrije uiteinden van de borden: de regels schuiven langs de borden en de staanders gaan in de uitsparingen van 47 mm. Zet het frame vast aan de beide hulplatten. Zet daarna in elk niveau een middenbord tegen de rechterhelft van de regels, tegen het eerste bord aan, klem het aan zijn regel en schuif het tweede tussenframe, 800 mm hart op hart van het eerste (dus 1553 mm van het linker frame), er op dezelfde manier van rechts tegenaan. Zet het vast aan de hulplatten. Bij het schuiven maak je alleen de bevestiging aan de hulplatten los van het frame dat je verplaatst. Het linker en het rechter frame en de al geplaatste tussenframes houden de basis breed. Zet elk frame direct na het schuiven opnieuw vast. Schuif als laatste het rechter frame 47 mm naar links, naar de eindpositie van 753 mm hart op hart van het tweede tussenframe (2306 mm van het linker frame). Een persoon ondersteunt het rechter frame aan de voorste staanders, de ander maakt de bevestiging aan de hulplatten los, en samen schuiven jullie het frame met zijn vier borden 47 mm naar links, tot de staanders van het tweede tussenframe in de uitsparingen van de rechter borden zitten. Klem het frame direct weer aan de hulplatten. Controleer dan dat elk bord in beide aangrenzende frames zit, met een uitsparing om elke staander, en dat de afstanden tussen de harten van de frames 753, 800 en 753 mm zijn. Haal pas daarna de klemmen van de borden af. De hulplatten laat je zitten tot de stelling overeind staat.

10. Meet de diagonalen van de liggende stelling, over de achterkant. Zijn ze niet gelijk, duw de frames dan recht voordat je de schoor vastzet. Schroef de schoor pas vast als de frames op de goede afstand staan. Dit doe je pas als alle borden in hun frames zitten en de klemmen eraf zijn.

11. Leg de schoor op de achterkant, die nu boven ligt, van de onderkant van het linker frame naar de bovenkant van het rechter frame. De onderkant begint ongeveer 100 mm van de onderkant van de staanders, de bovenkant eindigt ongeveer 100 mm van de bovenkant. Het uiteinde ligt aan elke kant op het hart van de buitenste staander. Boor voor met 4 mm en schroef de schoor met twee schroeven van 5 x 50 mm in elke achterste staander. De twee schroeven zitten 27 en 67 mm van de rand van de schoor, naast elkaar dwars op de schoor, rond het hart van de staander. Tussen de achterkant van de borden en de schoor blijft 30 mm ruimte.

12. Kantel de stelling met twee personen overeind, met de onderkant als draaipunt. Zet een voet tegen de onderkant van de staanders, zodat ze niet wegschuiven. Pak de bovenkant van de staanders vast, nooit een legbord, en til samen de bovenkant op. De achterkant draait daarbij naar de muur toe. In het begin til je samen ongeveer 54 kg, 27 kg per persoon, dat wordt snel minder. De borden kunnen bij het kantelen met een klap op hun regel zakken, houd je handen daarom bij de staanders. Na het kantelen staat de stelling ongeveer 80 mm van de muur. Een persoon houdt hem vast terwijl de ander de eerste muurbeugel vastzet. Haal daarna de hulplatten eraf. Zet de stelling met twee muurbeugels aan de muur vast. Gebruik stalen hoekbeugels die de ongeveer 100 mm tussen de achterste staander en de muur overbruggen. Zet ze hoog op de achterste staanders van de twee buitenste frames, bij voorkeur ter hoogte van de bovenste regel. Schroef de beugel met twee houtschroeven in de staander en met pluggen en schroeven die bij de muur passen (steen of gipsplaat met regel) in de muur. Zet daarna alle schroeven na en controleer de stelling. Behandel het hout met lak of olie als je dat wilt.

13. Uit elkaar halen is de omgekeerde volgorde van stap 7 tot en met 10. Haal de spullen eraf en maak de muurbeugels los. Kantel de stelling met twee personen met de voorkant naar beneden op een deken, met de bovenkant van de muur af. Een persoon houdt hem vast terwijl de ander de hulplatten weer monteert en alle vier de frames eraan vastzet. Schroef de schoor los. Klem alle borden weer aan hun regels, zodat ze niet omvallen. Dan het rechter frame: een persoon ondersteunt het, de ander maakt de bevestiging aan de hulplatten los. Schuif het 47 mm naar rechts, zodat de rechter borden vrij komen van het tweede tussenframe, en klem het weer vast. Linker frame, beide tussenframes en het rechter frame zitten nu aan de hulplatten. Tijdens de schuifbeweging blijven de bordklemmen aan het frame zitten waar het bord in staat, dus op het rechter frame voor de rechter borden. Neem de vier rechter borden eruit voordat je iets anders verschuift: een persoon houdt het bord vast, de ander maakt de bordklem los. Kantel dan het uiteinde bij het buitenframe een stukje naar de bovenkant van de liggende stelling (ongeveer 30 graden) en neem het bord schuin uit het vak, zodat het langs het tussenframe en de achterste staander komt. Doe dit voor elk bord apart. Dan het tweede tussenframe: de ene persoon ondersteunt het, de ander maakt het los. Schuif het ongeveer 47 mm naar rechts, zodat de middenborden vrij komen van het frame, en neem de vier middenborden eruit. De overige frames blijven vast. Maak als laatste het eerste tussenframe los, ondersteund door de ander, en schuif het naar rechts, zodat de linker borden vrij komen. Neem de linker borden eruit. Het linker frame en het rechter frame blijven aan de hulplatten tot alle borden weg zijn. Maak dan pas de hulplatten los.

• De maten zijn 2400 x 618 x 1800 mm. De 618 mm diepte is 600 mm van de staanders plus 18 mm schoor aan de achterkant. De legborden zijn 565 mm diep: ze liggen 5 mm achter de voorkant van de staanders en houden 30 mm vrij van de schoor. De plaat van 2440 x 1220 mm bepaalt de breedte van de legborden. Wil je een andere breedte of hoogte, pas dan de afstand tussen de frames en de lengte van de staanders aan.
• De vrije overspanning van elk legbord is ongeveer 660 mm. De poort rekent met 45 kg per strekkende meter. Zet er geen zwaardere lasten op, zoals een rij verfblikken van 20 liter, zonder de afstand tussen de frames te verkleinen.
• De bron werkt in inches met staanders van 2 x 4 inch. Hier zijn de latten 44 x 94 mm, een gangbare Nederlandse maat die iets groter is. Daardoor kloppen de maten van de bron niet precies.
• De bron heeft lange regels aan de voor- en achterkant en drie legborden van 8 voet. Hier ligt elk legbord los op de dwarsregels van de frames. De uitsparingen om de staanders houden het bord op zijn plek en houden de frames op afstand. Dit ontwerp heeft dus geen lange regels en geen schroeven in de legborden.
• De stelling bestaat uit losse delen: vier frames van ongeveer 11 kg, twaalf legborden van ongeveer 5 kg en de schoor. Je zet ze pas in de garage in elkaar. Zo hoef je nooit de hele stelling van ongeveer 108 kg te tillen.
• In het 3D-model passen de uitsparingen precies om de staanders. Zaag ze in het echt net aan de buitenkant van de lijn, anders klemt het bord.
• De schoor van 18 x 94 mm loopt onder een hoek van ongeveer 33 graden. Zijn uiteinden liggen gelijk met de buitenkant van de staanders.
• De poort adviseert om hoge kasten aan de muur vast te zetten. Die regel geldt hier ook. Zet de stelling met twee beugels aan de muur vast, zeker als er kinderen in de buurt komen.
• De constructieschroeven gaan in de kopse kant van de dwarsregels. Dat houdt minder goed dan in de lengte van het hout. Zet de schroeven daarom altijd voorgeboord en op de aangegeven plek.
• De opbouw met ladderframes en losse legborden komt uit de stelling van WilliamM124 op Instructables (2015, publiek domein). Maten, materiaal en verbindingen zijn eigen ontwerp.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.