Dienblad met handgaten

Inkooplijst

• 1 × Multiplex populier plaat 6 x 400 mm, 600 mm lang
• 1 × Vuren lat 18 x 44 mm, 2400 mm lang
• 1 × Vuren lat 18 x 94 mm, 2400 mm lang

1. Met de cirkelzaag. Leg de plaat van 600 x 400 mm op twee balkjes, zodat het zaagblad vrij loopt. Zet een geleider of een rechte lat met klemmen vast. Zaag een strook van 300 mm breed over de lengte van de plaat. Zaag van die strook een stuk van 450 mm af. Dat is de bodem van 450 x 300 mm. Heb je geen cirkelzaag, laat de bodem dan in de bouwmarkt op maat zagen.

2. Op de afkortzaag. Controleer voor het zagen of het werkstuk vastligt tegen de aanslag. Zaag eerst een paar millimeter van het eind van de lat van 18 x 44 mm, zodat het eind haaks is. Zet een stopblok op 450 mm en zaag twee zijranden. Zaag daarna een haaks eind aan de plank van 18 x 94 mm, zet het stopblok op 264 mm en zaag twee kopse randen. Houd je handen ver van het zaagblad. Schrijf op elk deel met potlood wat het is.

3. Teken het handgat op elke kopse rand. Meet vanaf de bovenrand 32 mm en trek een lijn over de lengte. Zet op die lijn twee kruisjes, 87 mm en 177 mm van het eind. Dat zijn de harten van de twee gaten. Trek daarna twee lijnen evenwijdig aan de eerste, 17 mm en 47 mm van de bovenrand. Die lijnen raken de bovenkant en de onderkant van de gaten.

4. Op de kolomboor of met de accuboormachine. Leg een stuk afvalhout onder de kopse rand en klem alles vast. Controleer voor het boren of alles vastzit. Boor op beide kruisjes een gat met een forstnerboor van 30 mm helemaal door. Een forstnerboor is een boor met een platte kop voor grote gaten. Boor langzaam en zonder te duwen, dan scheurt het hout aan de onderkant niet uit.

5. Met de decoupeerzaag. Klem de kopse rand vast, met het handgat buiten de tafel. Zaag langs de twee lijnen van gat naar gat. Het stuk ertussen valt eruit. Je hebt nu een handgat van 120 x 30 mm. Doe hetzelfde bij de tweede kopse rand.

6. Met een schuurblok. Draag handschoenen tegen splinters. Schuur het handgat glad met korrel 80 en rond de randen van het gat aan beide kanten af, zodat het prettig in de hand ligt. Rond ook de bovenranden van alle randen licht af. Schuur daarna alles met korrel 120. Schuur de bodem aan de bovenkant licht met korrel 120.

7. Met de accuboormachine. Doe je handschoenen uit voordat je gaat boren. Teken op de onderkant van de bodem de schroefgaten. Langs de voorrand en langs de achterrand komen vier kruisjes, 9 mm van de rand, op 40, 160, 290 en 410 mm van de linkerkant. Langs de linkerkant en langs de rechterkant komen drie kruisjes, 9 mm van de rand, op 90, 150 en 210 mm van de voorrand. Leg de bodem op afvalhout. Boor gaten van 4 mm door de bodem en verzink ze licht. Verzinken betekent dat je de rand van het gat schuin uitboort, zodat de schroefkop erin valt. Doe dat voorzichtig, want de bodem is maar 6 mm dik.

8. Met de accuboormachine. Teken op elke zijrand bij beide einden twee kruisjes, 9 mm van het eind, 10 mm en 30 mm van de bovenrand. Boor gaten van 4 mm door de zijrand en verzink ze. De bovenrand van de zijrand is de lange kant die straks boven zit, de onderrand komt op de bodem.

9. Met de accuboormachine. Zet een kopse rand rechtop op de bodem, met het handgat boven. De buitenkant ligt gelijk met de linkerkant van de bodem en de rand zit in het midden, 18 mm van de voorrand en 18 mm van de achterrand. Smeer een dun streepje watervaste lijm op de onderrand. Klem de kopse rand vast. Draai de bodem voorzichtig om, boor met 2 mm door de gaten voor in de kopse rand en draai drie schroeven van 3,5 x 30 mm vast. Doe hetzelfde met de tweede kopse rand aan de rechterkant.

10. Met de accuboormachine. Smeer lijm op de onderrand van een zijrand en op de twee kopse kanten van de kopse randen aan die kant. Zet de zijrand tegen de kopse randen op de bodem, met de gaten aan de buitenkant. De zijrand ligt gelijk met de voorrand van de bodem en loopt van de linkerkant tot de rechterkant. Klem hem vast. Boor met 2,5 mm door de gaten voor in de kopse kant van de kopse randen en draai aan elk eind twee schroeven van 4 x 40 mm vast. Draai de bodem om, boor met 2 mm voor in de zijrand en draai vier schroeven van 3,5 x 30 mm vast. Doe hetzelfde met de zijrand aan de achterkant.

11. Veeg uitgelopen lijm direct weg met een vochtige doek. Laat de lijm drogen zoals op de fles staat. Schuur de hoeken en de randen van de bodem gelijk met de rand.

12. Met een doek. Werk het dienblad af met olie die geschikt is voor contact met voedsel. Laat elke laag drogen zoals op de verpakking staat. Doe twee lagen. Daarna is het blad klaar voor gebruik.

• Het onderzoek stelde een blad van 450 x 300 x 60 mm voor met een rand van lat van 15 x 20 mm. Die lat staat niet in de catalogus. Dit plan gebruikt vuren van 18 x 44 mm voor de lange randen en vuren van 18 x 94 mm voor de kopse randen, zodat er ruimte is voor een handgat. Daardoor is het blad 100 mm hoog bij de handgaten en 50 mm hoog langs de lange kanten.
• Een handgat uitfrezen kan de rekenmotor niet. Daarom maak je het handgat met twee gaten van 30 mm en twee rechte zaagsneden met de decoupeerzaag. Het handgat is 120 x 30 mm, groot genoeg voor vier vingers.
• Boven het handgat blijft 17 mm hout over. Onder het gat zit nog 47 mm hout tot de bodem. Dat is sterk genoeg voor een blad met een ontbijt of een paar borden.
• De bodem is populier multiplex van 6 mm. Die is licht en makkelijk te zagen. Wil je een stijvere bodem voor zware dingen, neem dan multiplex van 9 of 12 mm. Dan wordt het blad 3 of 6 mm hoger en heb je schroeven nodig die 3 of 6 mm langer zijn.
• De bodem zit met lijm en schroeven onder de rand. De schroeven zie je aan de onderkant. Wil je ze niet zien, dan kun je de bodem alleen lijmen en vastklemmen tot de lijm droog is. Dat is minder sterk.
• De schroeven in de hoeken gaan in de kopse kant van de kopse rand. Kopshout houdt een schroef minder goed dan langshout. De lijm in de hoek en de schroeven van onder door de bodem maken de hoek sterk genoeg.
• De schroeven van onder zitten 9 mm van de rand, in het midden van de rand van 18 mm. Voorboren voorkomt dat de rand splijt.
• Je hebt hout over. Uit de lat van 18 x 44 mm en de plank van 18 x 94 mm kun je nog een tweede dienblad maken; dan heb je alleen een tweede plaat voor de bodem nodig.
• Het blad is niet bedoeld voor de vaatwasser en niet om in water te laten staan. Afwassen met een vochtige doek is goed.
• De afbeeldingen zijn gemaakt uit het 3D-model.